image1 image2 image3

ร่วมอนุรักษ์ ป่าทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้ง | ร่วมเป็นแรง พัฒนา ป่าตะวันตก | ร่วมอุดมการณ์ วาดฝัน ให้ป่าปรก | ร่วมสืบสาน ป่ามรดก โลกและไทย

รายงานการสำรวจเส้นทางเดินสัตว์ป่าครั้งที่ ๑๔



๖-๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๙: (การฟื้นตัวของผืนป่า) ทีมสำรวจเส้นทางเดินสัตว์ป่าเริ่มขยายพื้นที่ จากพื้นที่หน่วยพิทักษ์ป่ามหาราชสู่พื้นที่หน่วยพิทักษ์ป่าทิคองซึ่งมีพื้นที่ถัดลงมาทางใต้ เป้าหมายของการสำรวจครั้งนี้คือการเชื่อมต่อเส้นทางเดินสัตว์ป่าของทั้งสองพื้นที่เข้าด้วยกัน โดยเริ่มสำรวจจากหน่วยฯทิคองสู่หน่วยฯมหาราช

คณะ เริ่มต้นการสำรวจในพื้นที่ป่าดงดิบ บนเส้นทางสำรวจนกเงือกของโครงการสำรวจนกเงือกฯซึ่งอยู่ด้านทิศตะวันตกของ หน่วยฯทิคอง บริเวณนี้พบร่องรอยของสัตว์กีบอยู่ประปรายซึ่งไม่มีเส้นทางเดินที่ใช้ประจำ และไม่ชัดเจน ทำให้หวนนึกถึงครั้งที่ผืนป่าบริเวณนี้เคยมีสัมปทานตัดไม้ แม้จะไม่เป็นการตัดแบบเปิดพื้นที่ให้เตียนโล่งแต่เลือกตัดเฉพาะไม้ที่มีราคา แต่กิจกรรมต่างๆของมนุษย์ก็ส่งผลต่อการดำรงชีพของสัตว์ป่าเป็นอย่างมาก หลังจากมีการประกาศยกเลิกการทำไม้และผนวกพื้นที่เข้ากับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ ป่าผืนป่าก็ยังต้องใช้เวลาอีกนานในการฟื้นตัว

เราตัดสินใจตัดลงจากแนวเขาดงดิบลงสู่พื้นที่ป่าเบญจพรรณ ซึ่งก็ต้องหาทางลงกันอยู่นาน เพราะเป็นแนวเขาที่มีสลับซับซ้อน แต่เมื่อตัดลงสู่ลำห้วยเบื้องล่างได้ก็ได้พบกับสิ่งที่พาให้ชื่นใจ ปลักโคลนรินห้วยพบร่องรอยของหมูป่าขนาดใหญ่นอนแช่ปลัก มีด่านกระทิงเล็กๆ มีรอยของเก้งและกวาง เป็นเครื่องยืนยันว่าบัดนี้ผืนป่าที่เคยถูกคุกคามได้เริ่มฟื้นตัวแล้ว สัตว์ป่าหลายชนิดเข้ามาใช้พื้นที่อย่างถาวร ยิ่งในช่วงที่เป็นทุ่งหญ้าเล็กๆ เนินเขาป่าไผ่ และแนวป่าเบญจพรรณที่มีไม้พื้นล่างเป็นไม้พุ่มเตี้ยๆแซมด้วยหญ้า พบร่องรอยทางเดิน และการใช้ประโยชน์ทั่วทั้งพื้นที่

คืนแรกของการสำรวจเราพักกันรินห้วยดูแง้ แม้จะเป็นช่วงต้นแล้ง และอยู่บริเวณต้นน้ำปริมาณน้ำก็เพียงพอให้อาบกินกันได้สบาย ยามค่ำลมยังพัดหวิวให้ชื่นใจดับความร้อนในตอนกลางวัน เสียแต่ช่วงดึกที่พัดแรงจนต้องลงจากเปลมาผิงไฟ

เช้าวันใหม่หลังภารกิจส่วนตัวคณะสำรวจก็ได้ทำงานด้วยความรื่นรมย์มีเส้นทางเดินสัตว์ป่าให้เดินตามชัดเจน มีทางแยกให้เลือกหลายเส้นทาง ตัดลัดเลาะผ่านทุ่งพง ขึ้นเนินเขาป่าไผ่ จนยอดเขาสูงอากาศร้อนแล้ง มื้อเที่ยงของวันนี้ไม่ได้มีการตระเตรียมเพราะเราตั้งใจว่าก่อนเที่ยงต้องถึงหน่วยฯมหาราช ซึ่งทีมงานก็ไม่ค่อยอยากจะเชื่อว่าจะถึงได้ในเที่ยง และแล้วมื้อเที่ยงก็ได้กินกันที่หน่วยฯมหาราชจริงๆ แม้จะล่วงเลยไปถึงบ่ายโมงก็ตามที

การสำรวจครั้งนี้แม้จะเป็นเส้นทางสั้นๆ แต่ก็เป็นเครื่องบ่งชี้ที่แสดงให้เห็นว่าการดูแลรักษาพื้นที่อย่างจริงจัง โดยไม่ต้องมีกระบวนการอะไรที่ซับซ้อนก็สามารถฟื้นฟูการเข้าใช้พื้นที่ของ สัตว์ป่าในพื้นที่ที่เคยถูกคุกคามได้ ในอนาคตเมื่อมีการศึกษาอย่างจริงจังเราน่าจะได้คำตอบบางประการเกี่ยวกับการ ฟื้นตัวที่เกิดขึ้นและสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับพื้นที่อื่นๆได้

แม้บริเวณเนินขาก็พบกอเตยหนามสัญลักษณ์ของความชุ่มชื้น ไม่ไกลจากกอเตยหนามก็มีปลักหมูเล็กๆซึ่งมีน้ำอาบดินฉ่ำแม้ในยามต้นแล้ง จากร่องรอยหมูป่าบอกให้รู้ว่ามันเพิ่งจะขึ้นจากปลักนี้ไปไม่นาน

Share this:

CONVERSATION