image1 image2 image3

ร่วมอนุรักษ์ ป่าทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้ง | ร่วมเป็นแรง พัฒนา ป่าตะวันตก | ร่วมอุดมการณ์ วาดฝัน ให้ป่าปรก | ร่วมสืบสาน ป่ามรดก โลกและไทย

ความเป็นมาโครงการสร้างด่านตรวจทางน้ำ ห้วยบีคลี่



๗ สิงหาคม ๒๕๔๘: เจ้าหน้าที่ชมรมฯร่วมกับหัวหน้าฯประเสริฐ มากทรัพย์ และเจ้าหน้าที่หน่วยป้องกันปราบปรามการประมงน้ำจืด เขื่อนวชิราลงกรณ(เขาแหลม) เข้าตรวจสอบพื้นที่ก่อสร้างปราการทางน้ำ ที่ห้วยบีคลี่ เขตอำเภอสังขละบุรี ตามคำเชิญชวนของหัวหน้าหน่วยป้องกันปราบปรามการประมงน้ำจืด เขื่อนวชิราลงกรณ เพื่อวัตถุประสงค์ในการป้องกันพื้นที่ถิ่นอาศัยและแพร่พันธุ์ปลาแหล่งสุด ท้ายของอ่างเก็บน้ำเขาแหลม ที่มีขนาดพื้นที่ประมาณ ๒๒๐,๖๒๕ ไร่  เพื่อเป็นหลักประกันอันมั่นคงให้แก่ราษฎรผู้มีรายได้น้อยของ  อ.สังขละบุรี และ อ.ทองผาภูมิ ได้มีปลากินตลอดไป

หัวหน้าฯประเสริฐชี้แจงว่า การพิทักษ์พื้นที่ห้วยบีคลี่นี้นับเป็นหัวใจในภารกิจการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยป้องกันฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฤดูปลาวางไข่ สถานภาพของพื้นที่ปัจจุบัน ได้รับการประกาศจากจังหวัดกาญจนบุรี ให้เป็นพื้นที่รักษาพืชพันธุ์สัตว์น้ำ ในอดีตที่ผ่านมาห้วยบีคลี่นับว่ามีความอุดมสมบูรณ์ของปลาอย่างมาก เมื่อถึงฤดูปลาวางไข่ ปลาในอ่างเก็บน้ำเขื่อนเขาแหลมจะว่ายทวนน้ำขึ้นมายังบริเวณนี้ เพื่อจับคู่ผสมพันธุ์ ซึ่งเป็นธรรมชาติของปลา ที่จะไม่วางไขในที่น้ำนิ่ง เมื่อปลาตัวเมียวางไข่ปลาตัวผู้จะฉีดน้ำเชื้อผสมกับไข่ แล้วไข่ปลาก็จะลอยไปตามกระแสน้ำไหล จากห้วยบีคลี่ลงอ่างเก็บน้ำเขาแหลมเพื่อเจริญเติบโตต่อไป โดยเฉลี่ยแล้วปลาไข่น้ำหนัก ๒ กิโลกรัม จะวางไข่ได้ ๕๐,๐๐๐ - ๒๐๐,๐๐๐ ฟอง

สภาพห้วยบีคลี่ในช่วงฤดูแล้ง จะกลายสภาพเป็นทุ่งหญ้าผสมไมยราพขนาดใหญ่ ประมาณ ๕,๐๐๐ ไร่ จึงมีชาวบ้านนำวัวมาเลี้ยงแบบปล่อยอยู่ทั่วไป วัวจะถ่ายมูลทิ้งไว้ทั่วพื้นที่ที่เดินหากิน ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากเมื่อถึงฤดูฝนเมื่อน้ำหลาก มูลวัวนี้จะก่อให้เกิดแพลงตอนพืชและไรน้ำขนาดเล็กที่จะเป็นอาหารของลูกปลา ส่วนดงไมยราพก็จะเป็นที่หลบภัยอย่างดีของปลา เนื่องจากชาวประมงจะไม่สามารถใช้เครื่องมือจับปลาได้ เนื่องจากเครื่องมือจับปลาจะติดติดกิ่งก้านและหนามของไมยราพ นับเป็นความสมดุลของระบบนิเวศที่ลงตัว

ข้อเท็จจริงในภาวการณ์ปัจจุบันนั้น พื้นที่บริเวณอ่างเก็บน้ำเขื่อนเขาแหลมและลำห้วยรอบๆอ่างเก็บน้ำ มีการทำประมงอย่างหนัก ทั้งที่ถูกต้องและผิดกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจับปลาด้วยเครื่องมือจับปลาที่ผิดกฎหมายต่างๆ เพื่อให้ได้ปริมาณมากๆ เช่นการช๊อตปลาด้วยกระแสไฟฟ้า การดำยิงปลาใต้น้ำด้วยถังอ๊อกซิเจน การวางตาข่าย และอื่นๆ เพื่อหวังประโยชน์ทางการค้า มิใช่ประมงพื้นบ้านเพื่อการยังชีพ ส่งผลให้ปริมาณปลาในอ่างเก็บน้ำลดปริมาณลงอย่างมากและรวดเร็ว

ที่เลวร้ายที่สุด คือการลักลอบจับปลาในเขตประกาศห้ามซึ่งเป็นที่ปลาวางไข่ในฤดูปลาวางไข่ หัวหน้าประเสริฐ กล่าวด้วยเสียงท้อแท้ว่า เมื่อถึงฤดูปลาวางไข่ตลอดระยะเวลาสี่เดือน ต้องส่งเจ้าหน้าที่เฝ้าระวังรักษาห้วยบีคลี่ ทั้งเฝ้าระวังจุดยุทศาสตร์และลาดตระเวน กินและนอนอยู่ในเรือ ใช้เรือวิ่งตัดทำลายตาข่ายที่ผู้ลักลอบกั้นขวางลำห้วยเพื่อดักจับปลาได้ ตาข่ายนำส่ง สภอ.ทองผาภูมิกองเต็มรถกระบะเลยทีเดียว ซึ่งสอดคล้องกับภาพซากตาข่ายที่ห้อยระโยงระยางตามไม้แห้งที่ยืนต้นตายตลอด สองข้างลำห้วยบีคลี่ ที่ข้าฯนั่งเรือล่องสำรวจ ซึ่งนับได้ร่วมร้อยผืนตลอดระยะทางเกือบสิบกิโลเมตรนี้ และก่อนที่เรือจะล่องมาถึงประตูเมือง คณะฯก็พบตาข่ายใหม่เอี่ยมขนาดกว้างกว่า ๓๐ เมตร กั้นขวางลำห้วยหนึ่งผืน หัวหน้าประเสริฐ จึงให้เลี้ยวเรือกลับและตัดทำลาย พบปลามีไข่เต็มท้องน้ำหนักประมาณ ๔ - ๕ กิโลกรัม หนึ่งตัว ตายติดตาข่ายผืนนั้นอยู่ ทำให้ข้าฯรู้สึกเสียดายเป็นอย่างมากที่ ไข่ในท้องแม่ปลาตัวนี้ ไม่สามารถเจริญแพร่ขยายพันธุ์ได้ เนื่องจากแม่ปลาไม่สามารถว่ายพ้นตาข่ายที่กั้นขวางลำห้วยนั้น ที่จริงแล้วคงจะมีแม่ปลาเพียงไม่กี่ตัว ที่สามารถว่ายผ่านตาข่ายนับร้อยที่กั้นขวางลำห้วยนี้ไว้ ไปยังจุดหมายเพื่อวางไข่ได้ หากไม่ใช่เพราะเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานนี้คอยดูแลพิทักษ์ปกป้องพื้นที่ไว้

ความพยายามของหน่วยป้องกันฯ ไม่ใช่มีแต่เพียงงานตรวจป้องกันปราบปรามเท่านั้น หากรวมถึง งานออกพื้นที่เผยแพร่ความรู้เรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรสัตว์น้ำแก่ประชาชนตามหมู่บ้านรอบๆอ่างเก็บน้ำ งานมวลชนสัมพันธ์และประชาสัมพันธ์ ทั้งนอกและในฤดูปลาวางไข่ ก็เป็นภาระหน้าที่ ที่ต้องกระทำอย่างต่อเนื่อง ด้วยหวังว่า การย้ำเตือนบ่อยๆครั้ง อาจช่วยเปลี่ยนแปลงทัศนคติและก่อกำเนิดความเข้าใจและความร่วมมือในการทำประมงอย่างพอเพียง เพื่อการอนุรักษ์อย่างยั่งยืน ซึ่งจะเป็นหลักประกันแก่ประชาชนและลูกหลานของเขาเองว่า จะยังมีปลาในอ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อนเขาแหลมให้จับกินได้ตลอดไป

ด้วยศรัทธาที่สัมผัสได้ถึงพลังความมุ่งมั่นรับผิดชอบต่อหน้าที่อันรุนแรงของ ข้าราชการกรมประมงท่านนี้ ชมรมฯจึงร่วมสนับสนุนการอนุรักษ์ห้วยบีคลี่ให้คงสภาพพื้นที่แหล่งปลาวางไข่ ตามธรรมชาติต่อไป เพื่อให้อ่างเก็บน้ำเขาแหลมยังคงมีปลาให้ราษฎรทั้งสองอำเภอได้บริโภคเป็น อาหาร โดยชมรมฯได้จัดทำโครงการอนุรักษ์ห้วยบีคลี่ก่อสร้างด่านตรวจสัตว์น้ำและ สัตว์ป่าห้วยบีคลี่ เพื่อให้เจ้าหน้าที่หน่วยป้องกันและปราบปรามการประมงน้ำจืดเขื่อนวชิราลงกร ณและเจ้าหนาที่ป่าไม้ของอุทยานแห่งชาติเขาแหลมได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน เช่นปราการทางน้ำ องทั่ง - ห้วยคือ ที่ชมรมฯได้สนับสนุนการก่อสร้าง ปิดกั้นลำน้ำแม่กลองเพื่ออนุรักษ์พื้นที่ลำน้ำแม่กลองช่วงต้นน้ำที่ยัง บริสุทธิ์และคงความอุดมสมบูรณ์ไว้เมื่อปี ๒๕๔๖ โดยประมาณงบประมาณการก่อสร้างไว้ ๒๐๐,๐๐๐ บาท และจะเริ่มทำการออกแบบประสานความร่วมมือสนับสนุนและเร่งงานก่อสร้างให้แล้ว เสร็จภายในปีนี้

ขอจบบทความเรื่องการอนุรักษ์ห้วยบีคลี่นี้ด้วย พระราชดำรัสของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานเมื่อวันที่ ๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๗ ณ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ และบทกลอนที่มีผู้นำมาเขียนติดตั้งไว้ที่เหนือประตูสำนักงานหน่วยป้องกันเขื่อนวชิราลงกรณ เพื่อที่ผู้อ่านทุกท่านได้ตระหนักถึงความสำคัญเรื่องการจัดการอนุรักษ์แหล่งเพาะขยายพันธุ์ปลาดังนี้

"ทรัพยากรด้านประมงจะต้องจัดเป็นระเบียบ ความสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่าปล่อยพันธุ์ปลาให้ดี หรือเลี้ยงปลาให้เติบโต สำคัญที่ว่าตามธรรมชาติ เราปล่อยปลาไปแล้ว มันจะผสมพันธุ์ หรือไม่ผสมพันธุ์ก็แล้วแต่ แต่ว่ามันก็เติบโตตามธรรมชาติ ใช้การได้ ปัญหาอยู่ที่ในด้านการบริหารการจับปลา ไม่ใช่ด้านการเลี้ยงปลา สถานีประมงต่างๆก็ทำแล้ว แต่ที่จะต้องทำคือ บริหารเกี่ยวกับการจับปลาให้ประชาชนได้ประโยชน์จริงๆ"

Share this:

CONVERSATION