image1 image2 image3

ร่วมอนุรักษ์ ป่าทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้ง | ร่วมเป็นแรง พัฒนา ป่าตะวันตก | ร่วมอุดมการณ์ วาดฝัน ให้ป่าปรก | ร่วมสืบสาน ป่ามรดก โลกและไทย

รถ Dodge ที่เมืองไทยกับทุ่งใหญ่นเรศวร


ราวกับเพิ่งจะผ่านมาเมื่อไม่นานมานี้เองที่ผมได้มีโอกาสเยือนเมืองไทย ด้วยจุดมุ่งหมายคือ จะไปค้นหารถดอดจ์ กว่าสองปีที่ผมโชคดีได้พบกับขุมทรัพย์รถดอดจ์เปิดประทุนรุ่น M ๖๐๑ และรถพยาบาล M ๖๑๕ ambulances รถเปิดประทุนเหล่านี้ถูกออกแบบมาด้วยดีไซน์เดียวกับดอดจ์รุ่น WM ๓๐๐ เพื่อให้ใช้งานแทนรถมีแค๊ปทั่วๆ ไป

ผมเดินทางไปเมืองไทยพร้อมกับ “อาร์ท” เพื่อนผู้เดินทางมาเพื่อช่วยเหลืองานในโครงการหนึ่งของผมซึ่งอาจเรียกได้ว่า แทบจะเป็นไปไม่ได้ จุดมุ่งหมายของผมคือ มาเอาดอดจ์ไม่ต่ำกว่า ๗๕ คันกลับรัฐไอโอวา ให้ได้ ไม่ใช่เรื่องง่ายนักที่จะกำหนดจำนวนขั้นต่ำถึงเพียงนี้ หลังจากที่พยายามอย่างสุดตัว ก่อนการเดินทางกลับ เราเริ่มวางแผน ตั้งเป้าหมายความสำเร็จในระยะเวลาที่กำหนด แล้วผมก็ได้เห็นส่วนหนึ่งของรถดอดจ์ในระหว่างการเดินทาง เพียงสองสามวันก่อนหน้าเหตุการณ์ ๑๑ กันยา หลังจากที่ผมกลับไปอเมริกา ก็เกิดเหตุการณ์ตึกเวิล์ดเทรดเซ็นเตอร์ถูกถล่ม และผมก็โล่งใจที่ได้ข่าวว่าผมไม่ใช่ผู้ชนะการประมูล  หลายเดือนหลังจากนั้น เมื่อเหตุการณ์เริ่มสงบลงผมจึงติดต่อกับผู้ที่ชนะการประมูลที่เมืองไทยเพื่อ ขอเลือกซื้อยานพาหนะกว่า ๘๐ คันกลับสหรัฐฯ เจ้าของชาวไทยที่ผมติดต่อด้วยพูดภาษาอังกฤษไม่ได้ ผมจึงฝากข้อความไว้ เสียงจากสายที่โทรกลับมานั้นเปี่ยมด้วยมิตรภาพ ผู้พูดใช้ภาษาอังกฤษอย่างคล่องแคล่วชัดถ้อยชัดคำในการประสานงานระหว่างผมกับ ผู้ชนะการประมูล  ล่ามผู้นี้ชื่อ “สุรินทร์” หลังจากนั้นเราเริ่มติดต่อกันทางอีเมล์บ่อยครั้ง ทั้งเรื่องติดต่อซื้อขาย ตลอดจนการถอดชิ้นส่วน การบรรทุกลำเลียง และการขนส่งรถดอดจ์จำนวนมากกลับสู่สหรัฐอเมริกา

เรามาถึงโรงแรมที่เมืองไทยเมื่อเวลาตีสอง และพบว่าสุรินทร์มาคอยอยู่ก่อนแล้ว ผมรู้สึกประทับใจอย่างยิ่งที่เขาเสียสละเวลาเดินทางจากบ้านมาพบผมกลางดึก แต่ยิ่งกว่าอะไรทั้งหมด ผมประทับใจความอ่อนโยน และมิตรภาพของเขา และนี่คือจุดเริ่มต้นของมิตรภาพอันยาวนานระหว่างเรา วันถัดมาเราเดินทางมาสู่สถานที่ใหม่ ที่ใช้จอดรถดอดจ์ที่เพิ่งย้ายออกมาจากลานจอดเก่าก่อนการประมูล ผมรู้สึกถึงความงดงาม และตื่นตะลึงที่ได้เห็นดอดจ์กว่า ๒๕๐ คัน จอดเรียงกันอยู่ดาษดื่นอัดแน่นกันอย่างกับปลาในกระป๋อง หากคุณไม่เคยเห็นรถดอดจ์จำนวนมากจอดอยู่รวมกันแล้วละก็ ผมก็อาจบรรยายให้คุณฟังได้เพียงว่ามันเหมือนกับความฝัน ในขณะที่คุณก็จะขยี้ตาด้วยไม่อยากจะเชื่อสายตาตัวเอง และจะสงสัยไปว่าอีกไม่ช้าคุณก็จะต้องตื่นขึ้นจากความฝันที่คุณกำลังมีอยู่ในขณะนี้ รถบรรทุกเดินทางมาถึงในวันถัดมาพร้อมด้วยช่างชาวไทยจำนวนหนึ่งและลังสำหรับใส่กระสุนปืนที่ทำด้วยไม้ พร้อมกับเครื่องมือที่สร้างความสะเทือนใจแก่ผมมากที่สุดเท่าที่ผมเคยเห็นมาในชีวิต นั่นคือ ประแจปากตาย และประแจแหวนสึกๆ เก่าๆ ที่เทกองรวมกันอยู่ในกล่อง รถกระบะเก่าๆหนักสองตันที่ถูกลากมากับรถปิ๊คอัพยี่ห้อโตโยต้านั้นมีสภาพยับเยินอย่างกับพึ่งจะผ่านสนามรบมา ไม่มีจุดไหนของรถที่จะไม่มีรอยบุบ  ผมได้เห็นเครื่องยนต์เก่าที่ไม่ได้ทำงานอีกต่อไปแล้วหากแต่มีอายุการใช้งานอย่างหนักหน่วง และถูกล็อคเข็มไมล์ที่ ๗๒๐,๐๐๐ กิโลเมตร ท้ายรถโตโยต้านั้นดูทรุดโทรมหากแต่ยังสามารถบรรทุกเครื่องปั๊มลมขนาดใหญ่และหนักมาได้ รถปิ๊คอัพเก่าๆ คันนี้จึงกลายเป็นพาหนะของเครื่องปั๊มลมคอยบรรทุกมันไปทุกหนทุกแห่ง ไฟฉายพลังงานก๊าซอะเซทีลีนขนาดใหญ่เก่าๆ อันหนึ่งวางอยู่บนกระบะของรถปิ๊คอัพ และทุกครั้งที่ผมเข้าไปหาซื้อเครื่องมือเพื่อใช้งานในร้านจำหน่ายเครื่องมือท้องถิ่น ก็ได้ช่วยบรรเทาปัญหาและสถานการณ์ของอุปกรณ์เครื่องมือในการทำงานที่อยู่ในขั้นวิกฤตินั้น

สุรินทร์เรียกประชุมในเช้าวันนั้น และใช้ชื่อกิจกรรมในครั้งนี้ว่า “ห้องเรียน” ซึ่งชื่อนี้ก็ได้กลายมาเป็นสื่อกลางระหว่างคนงานที่พูดได้แต่ภาษาไทย กับผมและอาร์ทที่พูดภาษาไทยไม่ได้ ผมค่อยๆ ถ่ายทอดทีละเล็กทีละน้อยว่าเราจะถอดชิ้นส่วน และขนย้ายรถบรรทุกเหล่านี้อย่างไร ไปที่ไหน และเราจะจัดการกับชิ้นส่วน เครื่องมือ ลัง และตู้คอนเทนเนอร์อย่างไร จากจุดนี้เองที่คนงานเริ่มเข้าใจว่า คำว่า “ห้องเรียน” หมายถึงอะไร และก็ได้กลายมาเป็นกิจวัตรของพวกเขาในเวลาไม่นานนัก หลังจากจัดเตรียมสถานที่แล้ว เราก็เริ่มแยกชิ้นส่วนรถ ภายในระยะเวลาเพียงหนึ่งสัปดาห์ ทีมงานของเราเริ่มพัฒนาทักษะได้มากยิ่งขึ้น เมื่อเวลาของการทำงานแต่ละวันสิ้นสุดลง พวกเขาจะรู้สึกภาคภูมิใจกับรถดอดจ์แต่ละคันที่ถูกถอดชำแหละแยกชิ้นส่วนแล้วอย่างสมบูรณ์ นอกจากนี้เรายังมีผู้ช่วย คือ นายจ๊อด คนขับรถของเราที่พูดภาษาอังกฤษได้บ้างเล็กน้อยที่สุรินทร์จัดหามาให้ และยังพอจะช่วยในการแปลเล็กๆน้อยได้บ้างอีกด้วย ผมติดต่อกับสุรินทร์ทุกวันทางโทรศัพท์ ซึ่งสุรินทร์ก็ได้อธิบายให้คนงานเข้าใจว่าผมต้องการอะไร งานล่ามแปลของเขานั้นไม่อาจประเมินค่าได้ ไม่เพียงแต่การสื่อสารกับคนงานเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการจัดการรวบรวมเอกสารทางธุรกิจที่จำเป็น ถึงแม้ว่าผมจะไม่เคยมีความรู้ด้านภาษาไทยมาก่อนแต่ผมก็ยังสามารถจับคำสำคัญบางคำได้ อาทิเช่น คำเรียกเครื่องมือต่างๆ และที่สำคัญที่สุดคือคำว่า “ไม่ดี” หากใครไม่ได้ทำในสิ่งที่ผมต้องการ ผมก็แค่พูดคำง่ายๆ ว่า “ไม่ดี” การกระทำนั้นก็จะยุติลง เกือบสองเดือนหลังจากนั้น ชิ้นส่วนของยานพาหนะ ๖๐ คัน กับรถบรรทุกในสภาพสมบูรณ์อีก ๒๐ คันค่อยๆ ถูกลำเลียงลงตู้คอนเทนเนอร์เรือ ขนาด ๔๐ ฟุตจำนวน ๑๓ ตู้ แล้วการเดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลสู่ ไอโอวาก็เริ่มต้นขึ้น เมื่องานถอดชำแหละชิ้นส่วนรถเสร็จสิ้นแล้ว ก่อนคนงานจะแยกย้ายกันกลับ ผมได้ซื้อรองเท้าบู๊ทให้พวกเขาคนละคู่ เนื่องจากคนงานส่วนใหญ่เดินเท้าเปล่า หรือไม่ก็สวมเพียงรองเท้าแตะเก่าๆ

ภารกิจใกล้จะลุล่วง ผมกลับไปที่เมืองนครปฐมที่สุรินทร์อาศัยอยู่เพื่อไปเยี่ยมเขาอีกครั้งที่ร้านรับซ่อมคอมพิวเตอร์ก่อนจะกลับอเมริกา ผมพบว่าสุรินทร์เป็นคนที่มีพรสรรค์หลายด้านและน่าทึ่งอย่างยิ่ง มีรายได้ยังชีพจากงานรับซ่อมเครื่องคอมพิวเตอร์ในร้านจำหน่ายคอมพิวเตอร์เล็กๆ งานล่ามแปลส่วนมากเป็นงานช่วยอาสาในบางโอกาสและไม่มีค่าจ้าง บนฝาผนังเล็กๆ ในสำนักงานของเขามีภาพถ่ายการเดินทางของรถขับเคลื่อนสี่ล้อ รูปถ่ายของสัตว์ป่า รูปพืชและสัตว์เฉพาะถิ่นหลากหลายประเภท ที่ถูกนำมาปะติดไว้อย่างประณีตเต็มผนัง รูปถ่ายอันน่าทึ่งเหล่านี้ได้จุดประกายความสนใจของผม ผมจึงสอบถามถึงความเป็นมา และก็ได้รู้ว่า สุรินทร์คือคนหนุ่มผู้หนึ่งที่ได้ท่องเที่ยวไปในสถานที่พิเศษแห่งหนึ่งทางภาคตะวันตกของประเทศไทย สถานที่แห่งนั้นคือ “ทุ่งใหญ่นเรศวร” มรดกโลกทางธรรมชาติแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ใกล้เขตพรมแดนไทย – พม่า และเป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าตะวันตก หนึ่งในป่าขนาดใหญ่ที่สุดที่คงยังหลงเหลืออยู่ในเอเชียตะวันตะวันออกเฉียงใต้ ผืนป่าตะวันตกครอบคลุมพื้นที่ ๑๑.๗ ล้านไร่ และเป็นแหล่งผลิตออกซิเจนกว่าครึ่งหนึ่งของออกซิเจนในประเทศไทย สุรินทร์ได้เฝ้าดูมาโดยตลอดและได้เห็นถึงอันตรายของความเจริญที่รุกล้ำเข้ามาใกล้ป่าทุ่งใหญ่มากขึ้นอย่างน่ากลัว ที่ได้เห็นป่าสมบูรณ์บริเวณพื้นที่รอบๆป่าทุ่งใหญ่ถูกทำลายกลายเป็นพื้นที่เพาะปลูกมากขึ้นทุกปี ในอดีตมีการลักลอบล่าสัตว์ป่าภายในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแห่งนี้อย่างมาก ดูเหมือนจะเป็นเรื่องยากเหลือเกินที่จะทำความเข้าใจได้ว่า เหตุใดผืนป่าเก่าแก่แห่งนี้จึงไม่ได้รับการปกป้องคุ้มครองอย่างที่ควรจะเป็น ไม่ได้รับเงินทุนเพียงพออย่างที่ควรจะได้ เห็นได้ชัดว่าป่าทุ่งใหญ่ (ในความหมายคือ ผืนป่าที่มีทุ่งหญ้าขนาดใหญ่) ต้องการความช่วยเหลืออย่างมาก ความรักของสุรินทร์ที่มีต่อผืนป่าแห่งนี้ได้กลายมาเป็นปณิธานในการดำเนินชีวิตของเขา และนำไปสู่การปฏิบัติเพื่อปกป้องที่ไม่ใช่เพียงผืนป่า หากแต่รวมไปถึงการให้ความช่วยเหลือชนพื้นเมืองกลุ่มน้อย ที่ลงหลักปักฐานเป็นหนึ่งเดียวอยู่ในผืนป่าแห่งนี้มาเนิ่นนาน ในขณะที่ผมหลงใหลรถดอดจ์ พาวเวอร์เวกอน ความสนใจของผมกลับกลายเป็นเรื่องเล็กน้อยเมื่อเทียบกับการอุทิศทั้งชีวิตและจิตวิญญาณของสุรินทร์… เพื่อผืนป่าทุ่งใหญ่นเรศวร

ถึงเวลาที่ผมจะต้องจ่ายค่าตอบแทนให้สุรินทร์สำหรับการช่วยเป็นล่ามแปล การให้บริการ และการสนับสนุนมาโดยตลอดจนกระทั่งภารกิจของผมลุล่วง เขาปฏิเสธที่จะรับค่าตอบแทนของผม ผมพยายามพูดจาโต้เถียงกับเขาอยู่นานแต่ก็ไม่เป็นผล... เขาได้ตัดสินใจแล้ว

“เอาล่ะ... ถ้าผมไม่สามารถจ่ายให้คุณได้ ก็ขอให้ผมได้บริจาคให้กับชมรมอนุรักษ์ป่าฯของคุณเถอะ” ผมต่อรองเช่นนั้น
ด้วยวิธีนี้ เขายอมรับอย่างเต็มใจยิ่ง และผมก็พอใจยิ่งเช่นกัน การบริจาคของผมที่ให้แก่ชมรมอนุรักษ์ป่าตะวันตก WFCC เป็นสิ่งเล็กน้อยหากเทียบตามอัตราแลกเปลี่ยนสหรัฐฯ แต่มันมีคุณค่ามากในสายตาของเขา รอยยิ้มของเขาบ่งบอกให้ผมรู้ได้ว่า มันสร้างความพึงพอใจได้มากเพียงใด

“เงิน บริจาคของคุณจะเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดซื้อชุดอุปกรณ์พลังงานแสงอาทิตย์ เพิ่มให้กับหน่วยพิทักษ์สัตว์ป่าหน่วยใดหน่วยหนึ่ง อุปกรณ์พลังงานแสงอาทิตย์เหล่านี้จะผลิตพลังงานไฟฟ้าไว้สำหรับจ่าย และสำรองให้กับแบตเตอร์รี่ของอุปกรณ์ระบบวิทยุสื่อสารที่ชมรมฯจัดหาและติด ตั้งให้กับหน่วยพิทักษ์ป่าต่างๆ..... ผมกำลังคิดอยู่ว่าคุณอาจจะสนใจจะเข้าไปในป่าด้วยกันเพื่อช่วยติดตั้งอุปกรณ์ ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ชุดนี้ที่ซื้อด้วยเงินบริจาคของคุณเอง”

เมื่อสุรินทร์กล่าวเช่นนั้น ผมตื่นเต้นมาก และตอบตกลงโดยไม่ลังเลแม้เพียงวินาทีเดียว

สองวันต่อมาเวลาเที่ยงคืน เรามารวมตัวกันที่ด้านหน้าสำนักงานชมรมฯ และเริ่มขนย้ายวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นขึ้นรถ พาหนะของเราคือรถปิ๊คอัพโตโยต้าสีแดงหนึ่งคันที่ตลอดชีวิตเต็มไปด้วยการผจญ ภัยของมันได้ผ่านการใช้งานมาแล้วกว่า ๘๐๐,๐๐๐ กิโลเมตร เจ้ารถคันนี้ได้มาจากผู้สนับสนุนชมรมฯท่านหนึ่งมอบไว้ให้ใช้งาน บรรดาเสบียงอาหาร เครื่องนอน เสื้อผ้าที่จำเป็น ท่อน้ำประปา ขดลวด และเสาวิทยุสื่อสาร รวมทั้งอุปกรณ์เครื่องมือภาคสนามอื่นๆ ถูกบรรจุจนเต็มคันรถ ความยาวของท่อน้ำ และชิ้นส่วนของเสาวิทยุนั้นยาวเลยออกมานอกความยาวของรถดูไม่ปลอดภัยนัก เรามีเพื่อนร่วมทางที่เป็นสมาชิกชมรมฯอีกสองคน คือ “นก” เพื่อนเก่าแก่ของสุรินทร์ และ “โก้” สมาชิกที่อายุน้อยที่สุดของชมรมฯ

“ทั้งสองคนจะอยู่ช่วยเราตลอดภารกิจในสองสัปดาห์นี้” สุรินทร์กล่าวกับผม

สุรินทร์กับนกเลือกนั่งหลังรถเพื่อนอนหลับเอาแรง ส่วนโก้ รับหน้าที่ขับรถตลอดระยะทาง ๘ ชั่วโมงไปจนถึงทางเข้าป่าในขณะที่ผมหลับๆ ตื่นๆ “ เจ้าหมาแดง ” ที่สมาชิกชมรมฯเรียกนั้น ผมขอขนานนามให้อีกอย่างว่า เจ้า “กระบะหัวใจเหล็ก” เพราะมันบรรทุกเต็มพิกัดกำลังจนผมเป็นห่วง เช้าวันนั้นหลังจากที่ขนถ่ายของบริจาคส่วนหนึ่งลงจากรถเพื่อมอบให้บ้านเด็กกำพร้าแล้ว เราก็มาถึงทางเข้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร เราขับรถข้ามห้วยน้ำ ขณะนั้นเป็นฤดูแล้ง ระดับน้ำต่ำ เหนือศีรษะขึ้นไปคือขอบตลิ่งสูงหลายเมตร สุรินทร์บรรยายถึงฤดูฝนว่า ระดับน้ำจะเพิ่มสูงขึ้นจนบางครั้งน้ำป่าจะหลากจนท่วมตลิ่งนั้น ซึ่งการเดินทางด้วยรถยนต์ข้ามห้วยน้ำจะไม่อาจทำได้เลยในช่วงเวลาเช่นนั้น เราพักรถที่หน่วยพิทักษ์ป่าหน่วยแรกในระยะร้อยเมตรจากทางเข้า แม้ว่าผมจะพูดภาษาไทยไม่ได้และฟังภาษาไทยไม่รู้เรื่อง แต่ก็สังเกตได้ว่าเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าที่นี่ตื่นเต้นมากที่เห็นเพื่อนของผม ปัญหาที่ไม่คาดคิดเกี่ยวกับอุปกรณ์วิทยุที่หน่วยพิทักษ์ป่าทำให้การเดินทางของเราล่าช้าไปหลายชั่วโมง เนื่องจากสมาชิกชมรมฯต้องเข้าแก้ไขสถานการณ์ และใช้เวลาในการพูดคุยกับเจ้าหน้าที่เพื่อรับฟังปัญหาและหารืออยู่นาน

สุรินทร์ชี้ให้ดูแผนที่การเดินทางของเรา ระยะทางกว่า ๓๐๐ กิโลเมตร ที่ต้องข้ามภูมิประเทศหลากหลายด้วยความยากลำบาก การเดินทางของเรามุ่งหน้าไปยังทิศเหนือและวนกลับลงมาจนเกือบจะเป็นวงกลมซึ่งจะใช้เวลาประมาณหนึ่งสัปดาห์ เมื่อเดินทางมาได้ระยะหนึ่งเราได้ยินเสียงเหมือนเหล็กกระทบกันทำให้เราต้องหยุดรถเพื่อตรวจสอบหาชิ้นส่วนนั้น แล้วก็พบว่าคันชักบังคับพวงมาลัยหลวม รวมทั้งเสาวิทยุที่บรรทุกอยู่หลังรถเคลื่อนตัวใกล้จะหล่นลงจากรถด้วย ผมมัดเสาวิทยุกลับเข้าที่อย่างดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ และหวังว่ามันคงจะยังอยู่เช่นนั้นไปได้ตลอดการเดินทาง ช้างตัวหนึ่งปรากฏตัวขึ้นบนถนนเบื้องหน้า  ช้างป่า?!?... แวบแรกที่ผมคิด แต่เชือกที่คล้องท้ายทอยมันอยู่ก็เฉลยให้เราทราบว่าเจ้าของมันคงอยู่ไม่ใกล้ไม่ไกล คนไทยมีความนิยมและนับถือช้างเป็นอย่างมาก เมื่อประมาณสิบกว่าปีก่อน เจ้าหน้าที่ทุ่งใหญ่ได้พบซากหัวกะโหลกฝูงช้างเจ็ดเชือก ที่ถูกล้มแล้วเพื่อเอางา ซากช้างเน่าเปื่อยถูกพัดพาไปกับสายน้ำในป่าลึก เหตุการณ์นี้สร้างความปวดร้าวให้กับสุรินทร์อย่างยิ่งแม้เพียงจะเอ่ยถึง เราเดินทางข้ามห้วย ข้ามลำธารอยู่หลายครั้ง

เราหยุดส่งของ และเสบียงให้กับโรงเรียนในหมู่บ้านเล็กๆแห่งหนึ่ง ที่ชมรมฯได้มอบวัสดุอุปกรณ์ก่อสร้างห้องเรียน ครูที่โรงเรียนดีใจมากที่ได้รับมอบของที่เรานำมาบริจาค ซึ่งส่วนมากเป็นอุปกรณ์การเรียนการสอนและเสบียงอาหารแห้ง เธออุทิศตนทำงานในหมู่บ้านที่ห่างไกลแห่งนี้โดยไม่ได้รับผลตอบแทนใดๆ เพียงเพื่อที่จะช่วยให้เด็กๆ ในหมู่บ้านได้เรียนหนังสือ หมู่บ้านแห่งนี้อยู่ในป่าลึกที่ห่างไกลมาก ครูคนแรกของที่นี่เสียชีวิตด้วยโรคมาลาเรีย ครูคนที่สองกลายเป็นอาหารมื้อค่ำอันโอชะของเสือ คนที่สามเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุทางรถยนต์ในระหว่างที่เดินทางกลับไปเยี่ยมครอบครัว และคนที่สี่หายตัวไปอย่างไร้ร่องรอย และไม่เคยกลับมาที่โรงเรียนอีกเลยหลังจากที่เดินทางกลับไปพบหน้าภรรยาของเขาที่อยู่ใน อ.สังขละบุรี เมื่อสามปีก่อน การใช้ชีวิตที่นี่ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย

และหลังจากการเดินทางตลอดวัน เราจอดรถที่ริมห้วยน้ำแห่งหนึ่งเพื่ออาบน้ำ น้ำในลำธารสะอาดใสราวกระจก จนสะท้อนให้เห็นฝุ่นผงและไอร้อนเหนือลำธารนั้น หลังพลบค่ำ เรามาถึงหน่วยพิทักษ์ป่าเกาะสะเดิ่ง ห้องสี่เหลี่ยมแคบๆ ก่อด้วยคอนกรีตคือสถานที่ที่เราจะได้อาศัยหลับนอนกันในคืนนี้
เช้าวันต่อมาผมชำเลืองมองออกไปข้างนอกเห็นทุกคนตื่นกันแต่เช้า หน่วยฯตั้งอยู่ในหุบเขาแคบๆ ล้อมลอบด้วยป่าเขาสูงชัน ภารกิจของเราในวันนี้คือ การติดตั้งแผงรับพลังงานแสงอาทิตย์ซึ่งมันจะผลิตพลังงานไฟฟ้าเพื่อเก็บไว้ในแบตเตอร์รี่สำหรับการติดต่อสื่อสารทางวิทยุ ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่ของหน่วยฯต่างๆ ก็ยังคงต้องเดินทางไกลเพื่อนำแบตเตอรี่ออกไปชาร์จที่สถานีอื่นซึ่งอยู่ห่างไกลออกไป จากนั้นจึงนำกลับไปยังหน่วยฯของตน เป็นกระบวนการที่ยุ่งยากและเสียเวลา สุรินทร์แนะนำให้ผมรู้จักกับหัวหน้าไพบูลย์ ที่พบกันโดยบังเอิญ ขณะกำลังเดินทางตรวจป่ามาถึงหน่วยฯในกลางดึกคืนที่เราเดินทางมาถึงหลังจากที่พวกเราหลับไปนานแล้ว หัวหน้าไพบูลย์ทำหน้าที่เป็นหัวเรือใหญ่ของผืนป่าแห่งนี้ มีเจ้าหน้าที่สองคนช่วยพยุงเขาอยู่ด้านข้าง เราจับมือทักทายกัน ขาข้างหนึ่งของเขาบวมมากเนื่องจากเป็นฝี สุรินทร์บอกผมว่าจะมีคนพาเขาออกจากป่าไปรักษาที่โรงพยาบาลวันนี้ รถกระบะโตโยต้าสีขาวเก่าๆคันหนึ่งที่จอดอยู่ เตรียมพร้อมจะพาเขาไปรักษา ผมได้ข้อมูลใหม่อีกว่า รถขับเคลื่อนสี่ล้อคันนี้เป็นพาหนะเพียงคันเดียวของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแห่งนี้ที่ยังวิ่งอยู่ได้ ส่วนคันอื่นๆ จอดตายอยู่ในโรงยานพาหนะที่สำนักงานเขตฯ เนื่องจากไม่มีงบประมาณเพียงพอในการซ่อมแซม

“เป็นไปได้อย่างไรกันที่จะลาดตระเวนผืนป่าใหญ่ขนาดนี้ด้วยรถขับเคลื่อนสี่ล้อเพียงคันเดียว” ผมสงสัย “เจ้าหน้าที่ของเราลาดตระเวนตรวจป่าด้วยการเดินเท้า” นั่นคือคำตอบที่ผมได้รับ

ทันที่ที่การติดตั้งระบบพลังงานแสงอาทิตย์สำเร็จลุล่วง เรากล่าวอำลาและแหงนหน้าทอดสายตาข้ามเขาสูงชันไปสู่หน่วยฯพิทักษ์ป่าอื่นต่อไป เรากลับเข้าสู่การเดินทางอีกครั้ง เพื่อมุ่งหน้าไปสู่หน่วยพิทักษ์ป่าอีกแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ติดชายแดนพม่า ได้พบกับสุภาพบุรุษหนุ่มร่างเล็กผู้มีอาวุโสกว่าเราคนหนึ่งซึ่งมีผ้าปิดตาอยู่ข้างหนึ่งด้วย เขาเชิญให้เราดื่มน้ำชา และเล่าเรื่องราวให้ฟังมากมายในขณะที่ผมก็ถามสุรินทร์ว่าเขาพูดถึงเรื่องอะไรบ้าง

“เจ้าหน้าที่คนนี้เล่าถึงเรื่องทหารพม่าประมาณ  ๕๐๐ นายพร้อมอาวุธ ที่เข้ามาที่นี่เมื่อหลายปีก่อน และล้อมหน่วยพิทักษ์ป่าแห่งนี้ เขาบอกกับทหารพม่าเหล่านั้นว่า หน่วยฯนี้อยู่ในเขตประเทศไทย หากจะให้เขาออกจากหน่วยฯนี้ไป ต้องข้ามศพเขาไปก่อน และเขาจะไม่มีวันทิ้งหน่วยฯ นี้ไปเด็ดขาด หลังจากหน่วยฯถูกล้อมอยู่ประมาณสองชั่วโมงพวกทหารพม่าจึงถอยกลับไป พื้นที่ชายแดนของแผ่นดินไทยแห่งนี้ มีความขัดแย้งเรื่องเขตแดนกับประเทศพม่าอยู่เนืองๆ มาเป็นเวลาหลายปีแล้ว และจะยังคงเป็นเช่นนี้ต่อไป ทหารพม่าอ้างว่า ครึ่งหนึ่งของพื้นที่หน่วยพิทักษ์ป่าแห่งนี้นับรวมอยู่ในแผนที่ใหม่ของประเทศพม่า แต่ฝ่ายเราแย้งว่า พื้นที่ตรงนี้เป็นส่วนหนึ่งของประเทศไทย ที่สถานีแห่งนี้ เราไม่อาจจะทิ้งวิทยุสื่อสาร หรืออุปกรณ์ใดๆ ไว้ได้ เพราะทหารพม่าจะเข้ามาขโมยทันทีที่เราไม่อยู่ เขายังเล่าอีกว่า พวกเราไม่สามารถอยู่ที่หน่วยฯได้เป็นเวลานานๆ เนื่องจากทหารพม่าอาจจะคอยเฝ้าสังเกตดูการเคลื่อนไหวพวกเราผ่านกล้องส่องทางไกลอยู่ก็ได้ ก่อนจะกลับ ผมอยากจะพาคุณไปดูแม่น้ำที่เป็นจุดแบ่งแยกพรมแดนไทยกับพม่า”

แม่น้ำนั้นเล็ก และเงียบสงบมาก แต่อย่างไรก็ตาม ผมก็กังวลใจอยากจะออกไปจากที่นี่มากกว่า เพราะผมยังไม่อยากถูกจับเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของทหารพม่า เราเริ่มออกเดินทางจากหน่วยฯนี้ด้วยความโล่งใจเป็นที่สุดของผม เส้นทางรถเลียบชายแดนช่วงนี้สูงชันและทุรกันดารมาก หลังจากวิ่งข้ามห้วยน้ำอีกครั้งแล้ว ยังต้องเดินทางขึ้นเขาต่อเป็นระยะทางอีกหลายกิโลเมตร หลังจากนั้นจึงมุ่งหน้าเข้าสู่เขตป่าอีกครั้ง

ป่าเปลี่ยนสภาพเรื่อยไปทุกโค้งมุมที่รถวิ่งผ่าน จากความเขียวขจีของป่าดิบชื้น มาสู่รอยต่อป่าของป่าดิบแล้ง เราเดินทางมาจนถึงหน่วยพิทักษ์ป่าถัดไปที่ซึ่งเราจะเข้ามาปรับปรุงระบบวิทยุ สื่อสารให้สามารถรับส่งสัญญาณกับสถานีวิทยุหน่วยฯข้างเคียงได้ดียิ่งขึ้น หน่วยฯนี้อยู่ห่างไกลเป็นพิเศษ และเจ้าหน้าที่สองนายที่นี่ก็ไม่ได้พบปะกับผู้คนมานานนับเดือนแล้ว พวกเขาดูมีความสุขมากที่มีเพื่อนคุยในวันนี้ ผมเห็นต้นไม้ต้นหนึ่งดูแปลกตาจึงเดินเข้าไปดูใกล้ๆ เปลือกไม้นั้นหนามาก และมีรอยปริแยกลึกลงไป สุรินทร์สังเกตเห็นจึงห้ามผม
“ระวัง !! อย่าแตะต้องต้นไม้ต้นนี้ มันมีพิษ ยางจากไม้ต้นนี้จะทำให้คุณตาบอดได้ นานมาแล้วที่ชนพื้นเมืองใช้ต้นไม้ต้นนี้มาทำลูกดอกอาบยาพิษไว้ล่าสัตว์”
ความจำเป็นประการหนึ่งในการเข้าป่าคือจะต้องมีผู้ร่วมทางที่มีความรู้เกี่ยวกับป่า เช่นเดียวกับที่ผู้เดินทางจำเป็นต้องระมัดระวังทุกๆ สิ่งรอบตัวอยู่ทุกฝีก้าว เพราะในป่า ไม่ว่าอะไรก็อาจจะเกิดขึ้นได้ทุกขณะ ช่วงหนึ่งของการเดินทาง บนถนนเบื้องหน้า สุรินทร์ชี้ให้ดูความอันตรายอีกประการหนึ่งที่ผู้ที่ไม่ได้รับการฝึกฝนให้เป็นคนช่างสังเกตมาเป็นอย่างดีจะไม่อาจมองเห็นได้เลย นั่นคือ แอ่งน้ำตรงตำแหน่งที่จะข้ามลำธาร

“ถ้าคุณขับรถหรือเดินตรงไปทางนั้น เพื่อจะข้ามห้วยน้ำนี้ ซึ่งดูเหมือนจะเป็นระยะทางตรงที่สั้น  คุณจะข้ามไปไม่พ้น แม้ว่าน้ำในลำธารจะดูปกติดี แต่มันไม่ใช่อย่างที่คุณเห็นเพราะมันมีหลุมลึก และกว้างมากอยู่ตรงนั้น ทั้งรถทั้งคนจำนวนมาก รวมทั้งรถบรรทุกทหาร เคยติดกับจมอยู่ในร่องน้ำลึกแห่งนี้”

ผมพบว่าเป็นเรื่องน่าประหลาดใจมากที่ไม่มีป้ายเตือนใดๆ บนถนนเล็กๆ ตลอดเส้นทางในผืนป่าแห่งนี้ ถ้าจะให้พูดให้ถูกก็คือ ไม่มีป้ายเตือนใดๆ เลย ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแห่งนี้ และการเดินทางก็ไม่ได้ราบรื่น หากแต่เต็มไปด้วยอุปสรรคต่างๆ มากมาย บางทีอุปสรรคที่มองไม่เห็นเหล่านี้ อาจจะเป็นกับดักที่ธรรมชาติจงใจสร้างไว้เพื่อสั่งสอนผู้ที่ลักลอบเข้ามาทำร้ายธรรมชาติและสัตว์ป่าก็เป็นได้

ระหว่างทางที่รถของเราแล่นเข้าไปในป่า เราเห็นควัน และกลุ่มไฟเล็กๆ ด้านข้างกอไผ่ นี่คือความตื่นตาตื่นใจที่สุดเท่าที่ผมเคยเห็นในระยะห่างเพียงสามเมตร ขุยไผ่ลุกเป็นลูกไฟลอยปะทะกันในอากาศก่อให้เกิดเปลวเพลิงลอยทั่วไปและเป็น จุดเริ่มต้นของไฟป่าตามธรรมชาติ ซึ่งจะเผาทำลายไม้พื้นล่างออกไป และเปิดโอกาสให้เมล็ดพันธุ์รุ่นใหม่ได้แตกออกจากเปลือกและฝักเพื่อเติบโตต่อ ไป ระหว่างทาง เราได้พบกับชาวบ้านที่แต่งกายด้วยเสื้อผ้าโทนสีสว่าง พวกเขากำลังเดินทางไปสู่หมู่บ้านใกล้เคียงที่ห่างกันราว ๓๖ กิโลเมตรเพื่อร่วมพิธีศพ  รอยยิ้มบนใบหน้าของชาวบ้านในป่าลึกและห่างไกลความเจริญเช่นนี้กลายเป็นสิ่ง แปลกใหม่อีกอย่างหนึ่งที่ผมได้เห็น เด็กๆ จำนวนมากต่างดีใจที่ได้เห็นรถกระบะของชมรมฯ และพากันขอปีนขึ้นมาบนรถอย่างสนุกสนาน เจ้าหมาแดงได้แต่ร้องคำรามในขณะที่ต้องรับน้ำหนักของคนร่วม ๒๐ คนที่ป่ายปีนขึ้นมาในทุกๆที่ที่มีที่ว่างให้นั่งได้ เมื่อเรามาถึงที่หน่วยพิทักษ์ป่าเดอลู (สุริยะ) เจ้าเด็กทโมนทั้งหลายก็พากันปีนลงจากรถ นกยื่นขนมให้และพวกเขาก็เริ่มเดินทางต่อไป หน่วยพิทักษ์ป่าสุริยะ เป็นหน่วยฯ ที่ต้องเดินเท้าไกลออกไปอีก เย็นวันนั้น เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าร่วมกับสมาชิกชมรมฯ ช่วยกันติดตั้งระบบวิทยุสื่อสาร เสาวิทยุที่มีความสูง ๑๕ เมตร พร้อมกับสายอากาศ การติดตั้งไม่ใช่เรื่องง่ายทั้งยังไม่มีอุปกรณ์ทันสมัยในการติดตั้งอีกด้วย สุรินทร์ดูแลเรื่องความปลอดภัยในขณะที่เจ้าหน้าที่สองคนกำลังปีนขึ้นไปบนเสา เสาวิทยุที่ติดตั้งเสร็จสมบูรณ์แล้วจะเป็นอีกหนึ่งสถานีย่อยของเครือข่ายวิทยุเขตฯทุ่งใหญ่ ซึ่งจะช่วยสนับสนุนการติดต่อสื่อสารระหว่างเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าของหน่วยพิทักษ์ป่าต่างๆในผืนป่าทุ่งใหญ่นเรศวร อุปกรณ์ทั้งหมดมาจากการสนับสนุนของชมรมอนุรักษ์ป่าตะวันตก ไม่ว่าจะเป็น วิทยุสื่อสาร แบตเตอร์รี่ แผงรับพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Cell) เสาอากาศ เสาวิทยุ และจีพีเอส เจ้าหน้าที่ชมรมฯจะสอนเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าในการติดตั้งและใช้งานอุปกรณ์ รวมทั้งการดูแลรักษาในแต่ละส่วนด้วย

จากนั้นเรามุ่งหน้าไปยังหน่วยฯถัดไปซึ่งขณะนั้นก็เป็นเวลาเกือบพลบค่ำแล้ว ทางที่เรากำลังมุ่งหน้าไปนั้นรายล้อมด้วยทุ่งหญ้าสูงกว่าสามเมตร

“พื้นที่นี้อันตรายมากในตอนกลางคืน” สุรินทร์กล่าว “มีเสือออกมาหากินแถวนี้เยอะ”

ผมได้แต่หวังว่า “เจ้ากระบะหัวใจเหล็ก” จะแล่นต่อไปได้เรื่อยๆ ไม่เครื่องดับอยู่แถวนี้ เรามาถึงหน่วยฯ ประมาณสี่ทุ่ม และยังไม่มีอะไรตกถึงท้อง นอกจากไฟจากรถของเราแล้ว ทั้งหน่วยฯ มืดไปหมด ไม่มีใครอยู่ที่นี่เลย คืนนี้ผมอาสาเป็นพ่อครัว เราควานหาเสบียงในความมืดอยู่สักพัก โดยอาศัยแสงสว่างจากไฟหน้ารถ แล้วก็พบว่าเราลืมเสบียงส่วนใหญ่ไว้ที่หน่วยฯเดอลูในขณะที่ขนเสาวิทยุลงจาก รถ หัวตะเกียงหุงต้มต่อกับกระป๋องก๊าซถูกจุดขึ้น คืนนี้เป็นคืนของผมที่จะทำหน้าที่พ่อครัว ผมเริ่มเตรียมอาหารมื้อเย็นอันหรูหราของเราในยามเที่ยงคืน อาหารของเราคือ ปลากระป๋อง ๒ กระป๋องกับไส้กรอกไม่ได้แช่เย็นครึ่งถุง

อืมมมม........ ไม่มีใครบ่นหรือต่อว่าใคร หลังจากมื้อดึกเสร็จสิ้น เจ้าหน้าที่นายหนึ่งเดินฝ่าความมืดเข้ามา เขาบอกว่าอยู่ข้างนอกแบบนี้อันตรายเกินไป เสืออาจจะกำลังจ้องจะตะครุบเราอยู่ เราจึงรีบเข้าไปข้างในบ้านพักอย่างรวดเร็ว และผมได้สิทธิ์จองห้องเล็กที่มีหน้าต่างกว้าง และไม่ลืมเช็คดูว่าหน้าต่างกว้างของผมลงกลอนอย่างแน่นหนาดีแล้วก่อนที่ผมจะล้มตัวลงนอน ที่ห้องโถง นก โก้ และสุรินทร์ขดตัวอยู่ในถุงนอนนอนอยู่กลางพื้น ห้องที่พวกเขานอนไม่มีหน้าต่าง มีเพียงผนังห้องที่ปกป้องพวกเขาจากป่าด้านนอก ภาพที่ผมเห็นพาให้ผมนึกไปถึงหนังเรื่อง เดอะโกส แอนด์ เดอะดาร์กเนส (The Ghost and the Darkness) นำแสดงโดย ไมเคิล ดักลาส (Michael Douglas) และ วาล คิลเมอร์ (Val Kilmer) สร้างจากชีวิตจริงของสิงโตที่กินชายหนุ่มสองคน มันบุกเข้ามาในโรงพยาบาลยามค่ำคืน รื้อหลังคาเพื่อเข้ามาข้างใน..... บางทีคงไม่ใช่ความคิดที่ดีนักที่จะนึกถึงเรื่องนั้นในเวลานี้ ........... แต่ยังไงผมก็ยังอุ่นใจว่าหน้าต่างของผมมั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย

เช้าวันรุ่งขึ้น ผมอยากรู้ว่าพี่เจ้าหน้าที่ไปไหนมาเมื่อคืนนี้ เพราะเขาไม่มีไฟฉายและอาจจะหลงทางอยู่ในความมืด ระหว่างมื้อเช้าผมจึงถามและขอให้สุรินทร์ช่วยเป็นล่ามให้

“เมื่อคืนตอนที่เรามาถึงพี่ไปไหนมา”………… “ลงไปจับกบริมลำธารโน่น”…………….. “ตรงที่มีเสือน่ะหรือครับ”................. “ถูกต้อง” ...................... “แล้วพี่จับกบไปทำอะไร” ................... “จับมากินน่ะ”................. “แล้วพี่ไม่กลัวหรือครับ” .......................... “กลัวสิ กลัวมากด้วย แต่เราหิวมากกว่า”

สุรินทร์อธิบายเพิ่มเติมว่า บางวันเจ้าหน้าที่ไม่มีเสบียงอาหาร โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน เมื่อเส้นทางถูกตัดขาดตามธรรมชาติ รถเข้ามาส่งเสบียงไม่ได้ พวกเขาจึงจำเป็นต้องหาปลาและกบมาเป็นอาหารเพียงเพื่อให้พอยังชีพอยู่ได้ เจ้าหน้าที่คนหนึ่งโจนหายลงไปในห้วยน้ำข้างหน่วยฯพร้อมกับหน้ากากดำน้ำ และเหล็กแหลมอันเล็กๆ อันหนึ่ง ไม่ช้าก็กลับขึ้นมาพร้อมกับปลาตัวใหญ่

“พวกเจ้าหน้าที่เขากล้าหาญกันมาก” สุรินทร์กล่าวด้วยความภาคภูมิใจ “พวกเขาต้องเสี่ยงกับ การอยู่รอดของชีวิตเพื่อที่จะปกป้องป่า เจ้าหน้าที่จำนวนมากแต่งงานและมีลูก ครอบครัวของพวกเขาอาศัยอยู่ในกระท่อมไม้ไผ่หลังเล็กๆ ที่สร้างกันเองอย่างง่ายๆ มีเครื่องเรือนไม่กี่ชิ้นกับอาหารเพียงน้อยนิด พวกเขาใช้เงินน้อยมาก เจ้าหน้าที่ส่วนใหญ่เติบโตในป่าและตระหนักดีว่างานปกป้องป่าของพวกเขาว่ามี ความสำคัญอย่างไร หลายปีที่ผ่านมาเจ้าหน้าที่จำนวนมากเสียชีวิตจากการปะทะกับผู้ลักลอบล่า สัตว์ป่าที่มีอยู่ทุกหนทุกแห่งในป่าไม้เมืองไทย เมื่อไม่นานมานี้เอง ที่หน่วยห่างไกลแห่งหนึ่งมีเจ้าหน้าที่ได้รับบาดเจ็บที่ขาและมีอาการติด เชื้อรุนแรง บาดแผลของเขาสาหัสเกินกว่าที่จะสามารถเดินทางออกมารักษาด้วยตนเองได้ และเขาก็ผัดผ่อนการเดินทางไปโรงพยาบาลเรื่อยมา จนกระทั่งผมไปพบเข้าแผลที่ขาเขานั้นก็กลายเป็นแผลเรื้อรังแล้ว ผมแบกขาเขาขึ้นพาดบ่าเพื่อขึ้นรถของชมรมฯไปหาหมอ ในขณะที่น้ำหนองของเขาไหลออกมาจากแผลที่พุพองราดรดเสื้อของผม ผมรู้ดีว่าเขาจำเป็นต้องเสียขาข้างนี้ไป แต่เขาก็ปฏิเสธที่จะตัดขาทิ้งเพื่อรักษาชีวิตด้วยความหวังที่ว่าขาของเขาอาจ จะสามารถหายเป็นปกติได้ และที่สำคัญ ขาคืออวัยวะที่จำเป็นยิ่งที่เขาต้องใช้ในการเดินลาดตระเวนป่า”

หลังจากกินข้าวมื้อเช้า ผมนั่งนิ่งเงียบ ในใจเต็มเปี่ยมด้วยความชื่นชมอย่างสุดซึ้งต่อการอุทิศตนของเจ้าหน้าที่แต่ละคน โก้กับผมช่วยกันซ่อมฮับล็อคล้อหน้าข้างหนึ่งที่เสียอยู่ เมื่อประกอบเสร็จเราก็เตรียมตัวออกเดินทาง

ตอนนี้เราออกมาสู่ป่าทุ่งหญ้าอีกครั้ง สภาพทุ่งหญ้าแห้งแล้งมากฝนไม่ตกมาเป็นเดือนแล้ว สูงขึ้นไปบนท้องฟ้าเบื้องหน้ามีกลุ่มควันขนาดใหญ่ลอยตัวขึ้น เราค่อยเคลื่อนตัวเข้าไปอย่างระมัดระวัง เรากำลังเข้าสู่พื้นที่ป่าที่ไม้แต่ละต้นถูกเผาดำเป็นตอตะโกและยังคงคุกรุ่นอยู่ พื้นป่าร้อนมากจนเราแทบจะเหยียบลงไปไม่ได้ แต่กระนั้นเราก็ยังลงจากรถเพื่อเดินเขาไปดูใกล้ๆ ผมรู้สึกถึงความร้อนจากพื้นผ่านรองเท้าขึ้นมา แล้วผมก็ต้องแปลกใจเมื่อได้เห็นสุรินทร์เดินเท้าเปล่าบนพื้นทุ่งร้อนระอุนี้ เขามักไม่ใส่รองเท้าแบบนี้มาหลายปีแล้ว และเท้าของเขาก็แกร่งเหมือนเหล็ก ไม่สะทกสะท้านต่ออะไร เปลวไฟสูงกว่า ๖ เมตรลุกลามทุ่งหญ้า พุ่มไม้ และลามเลียเรือนยอดจนดูคล้ายกับเป็นคบไฟที่ชุ่มโชกไปด้วยน้ำมันเบนซิน ไฟป่าอยู่เบื้องหน้าเรานี้เอง มันเคลื่อนตัวอย่างรวดเร็วจนเราไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากจะขับรถฝ่าเข้าไปในเปลวเพลิงนั้น เส้นทางแคบๆ เส้นนี้กำลังจะนำเราฝ่าเข้าไปในกำแพงไฟ สุรินทร์อยากจะลงเดินมากกว่า พวกเราจึงขับรถฝ่าล่วงหน้าเข้าไปก่อน ในช่วงเวลาที่รถกำลังฝ่าเข้าไปในกลุ่มเปลวเพลิงนั้น ผมรู้สึกได้ถึงความร้อนที่แผดเผาแล้วก็ฉุกคิดไปถึงถังน้ำมันที่เราบรรทุกมาด้วย ผมก็ได้แต่ภาวนาว่ามันจะคงอยู่ในสภาพปลอดภัยไปจนตลอดรอดฝั่ง นาทีต่อมาเราก็เห็นสุรินทร์วิ่งฝ่ากำแพงไฟตามออกมาและปีนกลับขึ้นรถ เปลวเพลิงลุกลามเข้ามาใกล้แค่เอื้อมในชั่วพริบตา แต่ก็ไม่เร็วไปกว่ารถของเรา ไม่ช้า เปลวไฟก็ลับไปจากสายตา ระหว่างทางเราต้องหยุดซ่อมรถหลายครั้ง ผมเฝ้าหวังว่า เจ้ากระบะหัวใจเหล็กจะยังคงวิ่งได้ต่อไป โดยเฉพาะในยามที่อยู่ใกล้กับไฟป่า เช่นในยามนี้...

ตลอดการเดินทางร่วมหนึ่งสัปดาห์ที่ผ่านมาสิ่งหนึ่งที่ผมได้ประจักษ์ด้วยตัวของผมเองนั่นคือ ความหวังเล็กๆ ของทุ่งใหญ่ ในท่ามกลางความมืดมิดของป่าเขายามค่ำคืน ผมได้ยินสุรินทร์ โก้ และนกพูดคุยกับบรรดาเจ้าหน้าที่ มันทำให้ผมปรารถนาจะพูดภาษาไทยได้บ้าง แต่จะว่าไป การได้ยินเสียงผ่านภาษาที่ไม่คุ้นเคยก็ช่วยให้ผมผ่อนคลายได้บ้างเหมือนกัน บางครั้งผมก็ถามคำถามบ้างในยามจำเป็น แต่ส่วนใหญ่ผมจะนิ่งเงียบเสียมากกว่า ผมรู้สึกได้ถึงความเอาใจใส่ที่สมาชิกชมรมฯ มีให้กับเจ้าหน้าที่แต่ละคน และแต่ละบุคคลที่เราได้พบ และผมก็รู้สึกได้ว่าบุคคลเหล่านี้ได้ตอบแทนสุรินทร์ และบรรดาสมาชิกชมรมฯ ด้วยความเคารพยกย่องมากมายเพียงใด ครั้งแรกที่สุรินทร์เข้ามาในผืนป่าแห่งนี้ บรรดาเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่ายังใส่เสื้อผ้าและรองเท้าเก่าขาดๆ สมาชิกชมรมฯ ได้จัดหาเครื่องแบบที่เหมาะสมให้ ผู้ที่จะเข้าเป็นสมาชิกชมรมฯได้ต้องผ่านการทดสอบอย่างเข้มงวดทั้งร่างกายและจิตใจเป็นระยะเวลาสองปี ต้องร่วมเดินทางเข้าป่าด้วยบ่อยครั้ง ซึ่งหมายถึงการเสียสละอันใหญ่หลวงที่ต้องอุทิศเวลาส่วนตัวเพื่อช่วยสนับสนุนงานอนุรักษ์ ร่วมพิทักษ์ปกป้องผืนป่าโดยไม่ได้รับผลตอบแทนใดๆ ความอดทนตั้งใจมุ่งมั่นและความเสียสละตลอดระยะเวลาสองปีจะเป็นเครื่องพิสูจน์ว่า บุคคลนั้นจะได้รับเชิญเข้าร่วมอุดมการณ์อนุรักษ์กับเพื่อนสมาชิกชมรมฯหรือไม่ งานโยธาของชมรมอนุรักษ์ป่าตะวันตกไม่ได้มีเพียงงานก่อสร้างสถานีวิทยุแม่ข่ายทุ่งใหญ่ ระบบเครือข่ายวิทยุสื่อสารและพลังงานแสงอาทิตย์ หากแต่ยังรวมถึงงานสร้างด่านตรวจจับผู้ลักลอบล่าสัตว์ป่าด้วย งานที่ต้องอาศัยแรงงานอย่างหนักอาทิ การขนส่งแบกหามวัสดุก่อสร้างเช่น คอนกรีต อิฐ หิน ปน ทราย อิฐบล็อค ท่อน้ำ และอื่นๆ เหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของงานที่ต้องทำอยู่บ่อยๆ นอกจากนี้ยังมีงานด้านชุมชน เช่น การให้ความช่วยเหลือชุมชนกะเหรี่ยงในพื้นที่ ซึ่งชมรมอนุรักษ์ป่าตะวันตกก็ได้ช่วยธำรงรักษาวัฒนธรรมการอยู่อาศัยและรักษาป่าของชนเผ่ากะเหรี่ยงของท้องถิ่นด้วย งานชุมชนเหล่านี้เป็นอีกหนึ่งภารกิจที่ชมรมฯ ให้ความสำคัญเป็นอันดับต้นๆ

“ผมอยากจะพาคุณไปยังสถานที่แห่งหนึ่งที่เราไม่ค่อยได้ไปกันบ่อยนัก”

สถานที่แห่งนี้เรียกว่า “แก่งน้ำโจน” เป็นสถานที่สวยงาม เงียบสงบ และในแต่ละปีจะอนุญาตให้นักท่องเที่ยวเข้ามาเยือนได้ ในจำนวนจำกัด ผมตื่นเต้นมากที่จะมีโอกาสได้ไปเยือนสถานที่ที่น้อยคนนักจะมีโอกาสได้เข้าไป เห็น แต่กว่าจะไปถึงได้ก็ต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงในการเดินทางลงสู่หุบเขาชัน เบื้องล่างเป็นระยะทางหลายกิโลเมตร ขณะที่เราเดินทางเข้าไปได้ไม่ไกลนัก สุรินทร์ตะโกนเรียกให้ดูหมูป่าขนาดใหญ่ตัวหนึ่งในท่ามกลางดงไม้ พอมันเห็นเราเข้ามันก็หนีเข้าป่าไปทันทีก่อนที่ผมจะทันได้ถ่ายรูป หมูป่าเป็นสัตว์ที่อันตรายมากเมื่ออยู่ในป่า กล่าวได้ว่าอันตรายมากกว่าเสือเสียอีก หมูป่าเป็นสัตว์ที่ก้าวร้าว ไม่ว่ามันจะมาตัวเดียวหรือมาเป็นฝูงก็อาจเข้าจู่โจมทำร้ายเราได้โดยไม่ทัน ตั้งตัว สุรินทร์อธิบายว่า การจะได้เห็นหมูป่าในธรรมชาตินั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เนื่องจากมันจะมีปฏิกิริยาตอบสนองเมื่อเห็นคนได้ทั้งสองด้าน วิ่งหนี หรืออาจจะจู่โจม การเดินทางครั้งนี้มีเจ้าหน้าที่ร่วมทางมาด้วยคนหนึ่งคนซึ่งทำให้ผมอุ่นใจ ขึ้นมากเพราะเขาพกปืนมาด้วยสำหรับป้องกันอันตรายอันอาจเกิดขึ้นได้ทุกขณะใน พื้นที่ที่เราเข้ามาเยือนแห่งนี้ หนทางนั้นคดเคี้ยวลงสู่หุบเขาเบื้องล่างซึ่งชันมาก พลขับของเราในการเดินทางครั้งนี้คือ โก้ ผู้ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดีโดยสุรินทร์ โก้เป็นคนขับที่มีความระแวดระวังและมีประสบการณ์ สภาพถนนแสดงให้เห็นว่าสร้างมาหลายปีแล้ว และก็ไม่มีร่องรอยของคนที่เข้ามาเยือนนานแล้วเช่นกัน ถนนเต็มไปด้วยอุปสรรคตลอดทาง โก้ก็หลบหลีกอย่างระมัดระวัง พอใกล้จะถึงจุดหมายเราก็ออกสู่พื้นที่โล่ง แล้วผมก็ต้องประหลาดใจกับภาพที่เห็นตรงหน้า นั่นคือ สิ่งก่อสร้างคอนกรีตและโครงเหล็กจำนวนหนึ่งที่ถูกทิ้งให้รกร้าง ไม่มีสิ่งมีชีวิตใดๆ อยู่ และก็ดูเหมือนธรรมชาติบริเวณนั้นกำลังฟื้นฟูตัวเองขึ้นอย่างเชื่องช้า

“ ที่นี่ที่ไหนครับ” ผมถาม

สุรินทร์เล่าว่า “เมื่อยี่สิบกว่าปีก่อน จู่ๆก็มีการเสนอโครงการเขื่อนน้ำโจนขึ้น และก็เริ่มดำเนินการก่อสร้างในเวลาต่อมาไม่นานนัก บรรดานักอนุรักษ์ทั่วเมืองไทย และเจ้าหน้าที่ทุ่งใหญ่ออกมาคัดค้านอย่างรุนแรง จนกระทั่งในปี ๒๕๓๑ โครงการเขื่อนน้ำโจนจึงเลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด โชคยังดีที่โครงการนี้ไม่ประสบความสำเร็จ เหลือทิ้งไว้เพียงหลักฐานการก่อสร้างในระยะเริ่มต้น ซึ่งมันก็ได้ย้ำเตือนเราถึงหายนะอันใหญ่หลวงต่อระบบนิเวศอันจะเป็นผลมาจากโครงการนี้ พื้นที่ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าจะถูกแบ่งแยกโดยอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ของเขื่อน และจะทำลายถิ่นอาศัยของสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ ตลอดจนพรรณไม้นานาชนิดที่ยังไม่เคยมีการศึกษาค้นคว้ามาก่อน”

ผมเงยหน้าขึ้นมองทิวทัศน์เบื้องหน้า และรู้สึกอัศจรรย์ใจไปกับป่าเขียวชอุ่ม เชิงเขาสูงชันกับโขดหินตระหง่านประจันหน้ากับผาสูงชันที่ทอดตัวลึกลงสู่หุบเขา มันทำให้ผมนึกไปถึงอุทยานแห่งชาติโยเซไมท์ในสหรัฐอเมริกา ผมรู้สึกขอบคุณที่คนเหล่านั้นที่ได้ต่อสู้เพื่อหยุดยั้งโครงการเขื่อนน้ำโจนในครั้งนั้น ช่วงเวลาสั้นๆ ที่เราเดินลงไปเบื้องล่างของเขื่อนรกร้างแห่งนี้ ได้เผยให้เราเห็นสายน้ำขนาดใหญ่ที่ใสสะอาด มีแหล่งอนุบาลปลากระจายตัวอยู่ทุกหนทุกแห่ง อากาศร้อน เราจึงพากันลงว่ายน้ำ กระแสน้ำไหลเชี่ยว ไกลออกไปผมได้ยินเสียงน้ำตกลงสู่เบื้องล่าง เราพากันว่ายออกไปที่โขดหินใหญ่ ปีนขึ้นไปเพื่อกระโจนลงสู่สายน้ำใสบริสุทธิ์ ผมตื้นตันใจมากที่ครั้งหนึ่งในชีวิตได้มีโอกาสมาสัมผัสกับสถานที่แห่งนี้ด้วยตนเอง

เราขับรถออกจากหุบเขาอย่างเชื่องช้า และเริ่มมีน้ำรั่วออกมาจากฝากระโปรงรถ อีกครั้งที่เราต้องดับเครื่องบ่อยๆ เพื่อรอให้เครื่องเย็น และเพื่อให้เราสามารถเติมน้ำลงไปในหม้อน้ำที่รั่วอยู่นั้นได้ ดูเหมือนสถานการณ์จะเลวร้ายมากขึ้นหลังจากที่เราได้ตรวจพบปัญหาที่ท่อยางหม้อน้ำ เราพยายามแก้ปัญหาเรื่องการบังคับทิศทาง แต่ก็ทำให้เราบังคับรถไต่ขึ้นเขายากกว่าเดิม บางครั้งพวงมาลัยหมุนในขณะที่ล้อหน้าไม่ตอบสนอง ผมรู้ว่าสถานการณ์เช่นนี้อันตรายมากแค่ไหน โดยเฉพาะบนถนนที่คดเคี้ยวเชิงเขา ผมต้องหันไปดูเพื่อความมั่นใจว่าเครื่องมือสำหรับซ่อมบำรุงยังไม่หายไปไหน โชคดีที่สมาชิกชมรมฯท่านหนึ่งได้บริจาคประแจปากตายไว้ชุดหนึ่ง แล้วผมก็ตรวจพบสาเหตุของปัญหาจนได้ ข้อรัดเพลาพวงมาลัยใต้หน้าปัดหลวมเราจึงต้องขันนอต หลังจากที่ไต่ขึ้นเขาเป็นระยะทางไกลมาแล้ว เมื่อขึ้นถึงยอดเขาและระดับพื้นเริ่มลาดลงเครื่องยนต์ก็ร้อนขึ้นอีกครั้ง ตอนนี้น้ำของเราหมดแล้ว จึงได้แต่รอให้เครื่องเย็นและหวังว่ามันจะพาเราไปจนถึงหน่วยฯได้ สุรินทร์แนะนำให้เราเดินเท้าล่วงหน้ากันไปก่อน และให้โก้ขับตามมาทีหลังเมื่อเครื่องเย็นลง ผมต้องขอขอบคุณพี่เจ้าหน้าที่คนนั้นอีกครั้งที่เขามีปืนมาด้วยในครั้งนี้ เจ้าหน้าที่เก็บกล้วยไม้ป่าที่ร่วงหล่นตามพื้นกลับไปคืนให้หน่วยฯทิคองเพื่อฟื้นฟู เมื่อเรามุ่งหน้าสู่แนวผา พี่เจ้าหน้าที่ชี้ให้เราดูอะไรบางอย่างที่มีขนาดใหญ่แขวนอยู่บนต้นไม้ที่สูงขึ้นไปราวสามสิบเมตร ผมไม่รู้จริงๆ ว่ามันคืออะไรแน่ มันรูปร่างอย่างปรางค์หรือเจดีย์ ขนาดประมาณหนึ่งเมตร และดูราวกับเป็นบ้านหลังย่อมๆ ที่ปกคลุมไปด้วยกรวดทั้งหลัง ผมเดินเข้าไปใกล้ๆ แต่แล้วก็ต้องหยุดชะงักเมื่อสุรินทร์เตือนให้อยู่ห่างๆ

“เจ้าหน้าที่บอกว่ามันคือรวงผึ้งหัวเสือ เป็นแมลงที่อันตรายมาก หากถูกมันต่อยเข้าที่หัว ผมคุณจะหงอกทั้งหัว พวกมันมีพฤติกรรมก้าวร้าวมาก หากคุณถูกพวกมันต่อยหลายตัว คุณอาจจะตายได้”

ผมถอยหลังออกมาอย่างช้าๆ ตอนนี้การถ่ายรูปของผมดูจะไม่สำคัญสักเท่าไรแล้ว

พอกลับมาถึงหน่วยฯทิคอง สุรินทร์ชี้ไปยังสวนครัวเล็กๆ ที่เลี้ยงชีวิตของเจ้าหน้าที่จำนวนมาก เสบียงจากที่นี่จะถูกแจกจ่ายไปยังหน่วยใกล้เคียงตามแต่โอกาสเหมาะสม เมื่อไม่นานมานี้ ชมรมอนุรักษ์ป่าตะวันตกเพิ่งจะสร้างห้องอาบน้ำและห้องน้ำหลังใหม่ให้กับหน่วยฯ สำหรับนักท่องเที่ยวได้ใช้ประโยชน์ เมื่อมาถึงบ้านพักหน่วยฯ ฝูงผึ้งรุมตอมอยู่ทางด้านทิศใต้ของบ้านพักเจ้าหน้าที่ ผมจึงถอยห่างออกมาแต่สุรินทร์ยืนยันว่าผึ้งเหล่านี้ไม่ใช่ผึ้งหัวเสือ

“เจ้าหน้าที่อยากจะพาคุณไปดูต้นผึ้งแน่ะ อยู่ใกล้ๆ นี่เอง”

มีทางเดินเล็กๆลัดเลาะไปด้านหลังหน่วยฯ แล้วเจ้าหน้าที่ชี้ไปยังต้นไม้ขนาดใหญ่เส้นผ่านศูนย์กลางลำต้นราวเมตรครึ่ง มีกิ่งก้านอยู่เพียงบริเวณเรือนยอดของลำต้นที่สูงราว ๒๐ กว่าเมตร เขาชี้ให้ผมดูรวงผึ้งกว่าครึ่งโหลที่ห้อยอยู่บนกิ่งก้านเหล่านั้น  ผมเข้าไปยืนใกล้ๆ แล้วเดินไปรอบๆ ส่องกล้องถ่ายรูปขึ้นไปเพื่อหามุมกล้องสวยๆ ขณะที่ผมเดินมายังอีกด้านของลำต้นไม้มหึมานี้ ผมก็สะดุดตากับอะไรบางอย่าง มันคือบันไดไม้ไผ่แคบๆ ตอกไว้เป็นขั้นๆ ทอดตัวยาวหายขึ้นไปตามความสูงของต้นไม้ เป็นบันไดที่ชาวบ้านทำขึ้นโดยใช้ท่อนไม้ไผ่พาดเป็นขั้น แล้วใช้ซี่ไม้ไผ่อีกท่อนที่เหลาจนเรียวแหลมคล้ายลิ่มตอกยึดเข้ากับลำต้น บันไดแต่ละขั้นมีระยะห่างกันราวสิบแปดนิ้ว และมีความกว้างเพียงแค่ให้พอให้เท้าหนึ่งข้างได้เหยียบก้าวขึ้นไปได้เท่านั้น ทั้งยังดูไม่ค่อยมั่นคง สุรินทร์ถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับต้นผึ้งนี้ให้ผมฟังเป็นภาษาอังกฤษตามที่เจ้าหน้าที่เล่าให้ฟัง

“นี่คือต้นไม้สำคัญของชาวกะเหรี่ยง และในแต่ละปี ชาวกะเหรี่ยงจะมีธรรมเนียมการเก็บรวงผึ้ง หรือน้ำผึ้งที่สืบทอดกันมาช้านาน พวกเขามีความเชื่อว่า การจะเก็บรวงผึ้งหรือน้ำผึ้งลงมาจากต้นผึ้งได้นั้นจะต้องทำพิธีขออนุญาตจากเจ้าป่าเจ้าเขาก่อน โดยชายหนุ่มของหมู่บ้านที่ได้รับมอบหมายจะเป็นผู้ปีนขึ้นไป หากมีการเก็บรวงผึ้งหรือน้ำผึ้งมากกว่าที่ขออนุญาตไว้กับเจ้าป่าเจ้าเขา เจ้าป่าเจ้าเขาจะบันดาลให้เกิดเคราะห์กรรมถึงชีวิตแก่ผู้ที่ขึ้นไปเก็บในระหว่างที่กำลังปีนต้นผึ้งอยู่นั้นเอง”

ใกล้ๆกันนั้น ผมสังเกตเห็นต้นไม้ขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่ผมเคยเห็นมาในชีวิต ลำต้นขนาดใหญ่ค่อยๆ เรียวสูงตระหง่าน ซึ่งช่วงโคนของลำต้นนั้นมีขนาดใหญ่เท่ากับบ้านหลังหนึ่งเลยทีเดียว โชคยังดีที่เมืองไทยปิดป่า มีกฎหมายยกเลิกการทำป่าไม้ ผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์หลายแห่งจึงยังคงหลงเหลืออยู่จนทุกวันนี้

วันสุดท้ายของการเดินทางออกจากพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ระหว่างทาง เราได้แวะรับชายหนุ่มสองคนที่กำลังเดินเท้าออกจากป่า ซึ่งกำลังไม่สบายอยู่ทั้งสองคน หลายวันก่อนเราก็ได้เจอเขาทั้งสองแล้วครั้งหนึ่ง ชาวบ้านเหล่านี้มีสัมภาระเพียงห่อผ้าสะพายหลังห่อเล็กๆ แต่เดินทางไกลได้กว่าร้อยกิโลเมตร ผมประหลาดใจมากในความแข็งแรงและอดทนของพวกเขา และอยากรู้ว่าในยามค่ำคืนพวกเขาจะหลับนอนกันอย่างไรในระหว่างทาง ดูพวกเขายินดีที่จะได้นั่งหลังรถกระบะที่กระแทกกระเทือนไปตลอดทาง เมื่อใกล้จะถึงทางออกเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่ เราหยุดรถเป็นครั้งสุดท้าย และได้รับการต้อนรับทักทายจากเจ้าหน้าที่จำนวนมากขึ้น มีร้านขายของชำเล็กๆของหน่วยฯรอต้อนรับ ผมกินเสียเต็มคราบให้สมกับที่อดๆอยากๆ มาหลายวัน สุรินทร์ชี้ให้ผมดูรถเก่าแก่ของทุ่งใหญ่ที่จอดอยู่หลังหน่วยฯ มันคือรถโตโยต้าแลนด์ครุยเซอร์โบราณ มีสภาพราวกับจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของป่าไปแล้ว มีมอสและไลเคนขึ้นปกคลุม ทุกชิ้นส่วนเสื่อมสภาพไปตามกาลเวลา ไม่มีชิ้นส่วนไหนที่จะสามารถนำกลับมาซ่อมแซมเพื่อใช้งานได้อีก มันคือยานพาหนะคันแรกที่ถูกนำมาใช้งานในป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ผมแนะนำให้นำออกไปจัดแสดงเป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดย่อมๆ อยู่บริเวณซุ้มประตูทางเข้าเขตฯ ส่วนยานพาหนะคันอื่นๆ ที่เหลือ บ้างก็ถูกแยกชิ้นส่วนออก บ้างยังคงถูกจอดทิ้งไว้เช่นนั้น เนื่องจากไม่มีงบประมาณเพียงพอสำหรับซ่อมแซม หรือแม้แต่สำหรับเติมน้ำมันให้มันยังคงวิ่งต่อไปได้ทุกคัน

การสิ้นสุดการเดินทางใกล้เข้ามาทุกที เมื่อขับพ้นจากประตูทุ่งใหญ่ เราจอดรถอีกครั้งเพื่อถ่ายภาพ ทุกคนต่างยิ้มแย้มแจ่มใส ผมรู้สึกประทับใจเพื่อนร่วมทางทุกคน และประทับใจกับประสบการณ์ชีวิตที่ครั้งหนึ่งได้มีโอกาสมีส่วนร่วมกับอุดมการณ์อันยิ่งใหญ่ในครั้งนี้ ผมนึกทบทวนไปถึงสิ่งที่ได้พบเจอตลอดการเดินทางในทุกรายละเอียด พ้นจากประตูทุ่งใหญ่นเรศวรไปหลายกิโลเมตร สุรินทร์ชี้ให้ผมดูพื้นที่สองข้างทางด้วยความเจ็บปวด เรากำลังขับเข้ามาในพื้นที่แห้งแล้งเตียนโล่งขนาดใหญ่ที่ไม่มีแม้พฤกษชาติใดที่จะแสดงถึงความสมบูรณ์ในอดีตหลงเหลืออยู่จนนิดเดียว

“พวกเขาส่วนมากย้ายเข้ามาจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย มาตั้งรกราก และถางป่าจนเตียนโล่งเพื่อที่จะเพาะปลูก โดยไม่ปล่อยให้สิ่งมีชีวิตใดๆ หลงเหลืออยู่เลย เราต้องให้การศึกษาแก่พวกเขาเพื่อที่พื้นที่ป่าส่วนที่เหลือจะได้คงอยู่ต่อไป เมื่อไม่ถึงสิบปีที่แล้วนี้เอง พื้นที่บริเวณนี้ยังคงเป็นป่าอุดมสมบูรณ์เฉกเช่นพื้นที่อื่นๆ แต่ปัจจุบันมันเปลี่ยนไปแล้ว ....และจะเปลี่ยนไปตลอดกาล”

เราต่างเหนื่อยล้ากันทุกคน การเดินทางขากลับดูจะยาวนานเหลือเกิน เมื่อถึงเวลาเที่ยงคืน เราเลือกใช้เส้นทางอ้อมไปทางรางรถไฟที่ตัดข้ามแม่น้ำแควใหญ่ มีหัวรถจักรเก่าแก่จอดอยู่ข้างทาง ที่นี่คือสถานที่ที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งในเมืองไทย เรียกว่า “สะพานข้ามแม่น้ำแคว” ถึงตรงนี้ ผมอดไม่ได้ที่จะหวนนึกไปถึงทุ่งใหญ่ ผมมาเมืองไทยด้วยวัตถุประสงค์คือรถดอดจ์ แต่กลับมาจบที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าที่ยิ่งใหญ่อันห่างไกล มันจะเป็นเพียงแค่เหตุการณ์หนึ่งที่เกิดขึ้น หรือจะมีความหมายอะไรที่มากกว่านั้นผมเองก็ไม่อาจคาดเดา แต่อย่างไรก็แล้วแต่ งานปกป้องรักษาป่ามันควรจะเป็นหน้าที่ของใครกัน แน่นอน ผมรู้ดีว่ามันตั้งอยู่ในประเทศไทย แต่มันไม่ได้เป็นสมบัติของโลกใบนี้หรอกหรือ งานที่สุรินทร์ เจ้าหน้าพิทักษ์ป่า และสมาชิกชมรมฯ คนอื่นๆ ได้ทุ่มเทนั้นมีคุณค่าลึกล้ำจนไม่อาจหยั่งวัดได้ และตอนนี้ผมก็รู้ดีว่า ผมจะต้องมีส่วนร่วมในการสนับสนุนบุคคลเหล่านี้ในการพิทักษ์หนึ่งในผืนป่าขนาดใหญ่ผืนสุดท้ายอีกผืนหนึ่งที่ยังคงหลงเหลืออยู่ในโลกใบนี้

สองปีหลังจากที่ผมได้เขียนบทความฉบับนี้ โครงการก่อสร้างสถานีวิทยุแม่ข่ายทุ่งใหญ่ก็ใกล้จะสำเร็จลุล่วง มีด่านตรวจจับผู้ลักลอบล่าสัตว์ป่าเพิ่มขึ้น รวมทั้งหน่วยพิทักษ์ป่าทางน้ำที่จะช่วยป้องกันการลักลอบทำลายป่าและสัตว์ป่าได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น มีการค้นพบป่าปรงโบราณพร้อมทั้งสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ที่มีอายุกว่า ๑,๐๐๐ ปี (ต้นปรง สัญลักษณ์ที่ประดับอยู่บนเครื่องแบบของชมรมอนุรักษ์ป่าตะวันตก) ในขณะที่การทำงานทั้งภาคสนาม การศึกษาวิจัย การสนับสนุนเขตฯทุ่งใหญ่ และภารกิจในโครงการและกิจกรรมอนุรักษ์ต่างๆยังคงดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่อง

หากจะมีหนทางใดที่ข้อความหนึ่งใดที่ผมได้เขียนขึ้นนี้ จะช่วยส่งผ่านความรู้สึกของผมไปสู่พวกคุณได้ ผมก็เพียงแต่หวังว่า คุณจะพิจารณาให้การสนับสนุนชมรมอนุรักษ์ป่าตะวันตกที่กำลังช่วยเหลือโลกใบนี้ของเรา ทุกเศษเสี้ยวจากการสนับสนุนของคุณ จะเป็นพลังใจที่สำคัญยิ่งใหญ่แก่กลุ่มคนผู้รักและหวงแหนธรรมชาติของป่าทุ่งใหญ่นี้ ที่จะช่วยปกป้องอัญมณีล้ำค่าทางธรรมชาติของโลกใบนี้ให้อยู่รอด และรอดพ้นจากการถูกทำลายต่อไป

David Butler , IOWA ,USA : เขียน
ณัฐินี  เจรจาศิลป์ : แปล

กิตติกรรมประกาศ
ขอบคุณ Mr. Butler ที่ส่งบทความนี้มายังชมรมฯ และ คุณณัฐินี เจรจาศิลป์ ที่ทุ่มเทพยายามด้วยความอุตสาหะในการแปลบทความดังกล่าว

Share this:

CONVERSATION