image1 image2 image3

ร่วมอนุรักษ์ ป่าทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้ง | ร่วมเป็นแรง พัฒนา ป่าตะวันตก | ร่วมอุดมการณ์ วาดฝัน ให้ป่าปรก | ร่วมสืบสาน ป่ามรดก โลกและไทย

โครงการก่อสร้างระบบไฟฟ้าแสงอาทิตย์ - หน่วยฯมหาราช ระยะที่ ๕ ก่อสร้างอาคารโซลาร์เฮาส์



ช่วงวันเข้าพรรษาและวันอาสาฬหบูชา ระหว่างวันที่ ๗ - ๙ กรกฎาคม ๒๕๔๙ ที่ผ่านมาเจ้าหน้าที่ชมรมฯได้ดำเนินการก่อสร้างระบบผลิตกระแสไฟฟ้าด้วย พลังงานแสงอาทิตย์ระยะที่๕  ตามโครงการพัฒนาหน่วยฯมหาราช ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการร่วมใจอนุรักษ์พิทักษ์ทุ่งใหญ่ของชมรมฯที่กำลัง อยู่ระหว่างดำเนินการ ในภารกิจครั้งนี้ นายช่างชัยและบินนานได้ทำการขนส่งวัสดุก่อสร้างและอุปกรณ์ไปยังหน่วยฯมหาราช และร่วมกับเจ้าหน้าที่หน่วยฯมหาราชดำเนินการติดตั้งอุปกรณ์ระบบบางส่วนใน อาคารโซล่าร์เฮาส์แล้ว

เนื่องจากปีนี้ ฤดูฝนในเขตฯทุ่งใหญ่มาเร็วกว่าทุกปี กอปรกับในช่วงที่ผ่านมาเส้นทางในเขตฯทุ่งใหญ่ต้องรองรับผู้มาเยือนและนักท่องเที่ยวจำนวนมากกว่าทุกปี ทำให้เส้นทางหลักที่มีอยู่เพียงสายเดียวชำรุดทรุดโทรมไปตามสภาพการใช้งานและฤดูกาล ภารกิจครั้งนี้จึงต้องใช้เวลาในการเดินทางมากกว่าปรกติ แต่โชคดีที่หัวหน้าฯเอิบได้ให้นายทิตย์จิตรเจ้าหน้าที่สำนักงานเขตฯทุ่งใหญ่ร่วมในภารกิจครั้งนี้ด้วย คณะเจ้าหน้าที่ชมรมฯจึงผ่านอุปสรรคปัญหาตามเส้นทางไปได้ตลอดรอดฝั่ง

ระหว่างการเดินทางผ่านป่าดงดิบลงเขาติกะ ช่างชัยหยุดรถเนื่องจากพบสัตว์ป่าตัวหนึ่งนอนขวางทางอยู่ นายทิตย์จิตรจึงลงไปตรวจสอบดู พบว่าเป็นชะมดแผงหางปล้องขนาดกลางเท่ากับแมวขนาดโตเต็มที่อายุไม่มากนอนตายอยู่ สภาพทั่วไปดูปรกติดีไม่พบบาดแผลขนาดใหญ่ที่ทำให้ตายได้ จึงสันนิษฐานว่าอาจโดนงูพิษกัดตายเมื่อไม่กี่ชั่วโมงก่อนหน้านี้เนื่องจากเนื้อตัวและแข้งขายังนิ่มอยู่

ชะมดแผงหางปล้องเป็นสัตว์กินเนื้อเลี้ยงลูกด้วยนม LARGE INDIAN CIVET ( Viverra zibetha ) เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ ๑ ล่าสัตว์อื่นที่ขนาดเล็กกว่าเป็นอาหาร เช่น ไก่ นก หนู งู กบ เขียด ปู ปลา แมลง ผลไม้และหน่อพืชบางชนิด พบเห็นได้ทั่วไป ตั้งแต่เนปาล อัสสัม อินเดีย พม่า ไทย จีนตอนใต้ เขมร ลาว เวียดนาม มาเลเซีย สำหรับประเทศไทยพบได้ทั่วไปเกือบทุกภาค พบมากทางภาคใต้ ลักษณะชะมดแผงหางปล้องมีขนาดใหญ่ที่สุดในจำพวกชะมดด้วยกัน สีพื้นของตัวค่อนข้างเทา หรือน้ำตาลปนเหลือง มีจุดดำอยู่ทั่วไป ที่คอมีแถบดำ และขาวพาดผ่านเป็นเส้นยาวไปถึงโคนหาง กลางหลังจากหัวถึงโคนหางมีขนสีดำตั้งขึ้น หางมีลายเป็นปล้องสีขาวสลับดำ ปลายเท้าทั้งสี่สีน้ำตาลลูกชะมดแผงหางปล้องมีสีดำเกือบทั้งตัว ชะมดชนิดนี้ ชาวบ้านก็เรียก "เสือแผง"

ชะมดแผงหางปล้องชอบอาศัยอยู่ตามป่าทึบหรือทุ่งรกๆ มักพบอยู่ตามพื้นดินมากกว่าอยู่บนต้นไม้ ขึ้นต้นไม้เก่ง หางสั้น ออกหากินตัวเดียวนอกจากตอนผสมพันธุ์ ออกหากินเวลากลางคืน กลางวันหลบนอนซ่อนตัวอยู่ตามที่รกทึบหรือตามโพรงดินที่มีต้นไม้ขึ้นปกคลุมไปหมด ชะมดแผงหางปล้องอายุประมาณ ๒ ปี ผสมพันธุ์ได้ตลอดปี ตัวเมียมีลูกได้ปีละ ๒ คลอก ตกลูกครั้งละ ๒-๔ ตัว ตัวผู้ช่วยเลี้ยงลูกบ้างเล็กน้อย อายุยืนได้ถึง ๑๐ ปี

นับเป็นโชคดีอย่างมากที่ระหว่างการเดินทางครั้งนี้ฝนหยุดตกชั่วคราว จะมีบางช่วงที่มีละอองฝนและเม็ดฝนเล็กๆโปรยปรายลงมาทำให้บรรยากาศชุ่มชื่นตลอดการเดินทาง แต่สองอาทิตย์ก่อนหน้านี้ฝนตกอย่างหนักและต่อเนื่องทุกวันเป็นเหตุให้ห้วยน้ำทุกสายในป่าทุ่งใหญ่แตก ระดับน้ำขึ้นสูงในทุกลำห้วยโดยเฉพาะห้วยใหญ่เช่นห้วยดงวี่ รถไม่สามารถข้ามน้ำไปได้ เจ้าหน้าที่เดินทางขึ้นลงต้องเดินลุยและว่ายน้ำข้ามห้วยซึ่งเป็นเรื่องปรกติของป่าทุ่งใหญ่

ห้าโมงเย็นคณะเจ้าหน้าที่ฯก็เดินทางถึงหน่วยฯมหาราชแล้ว ช่วยกันลำเลียงวัสดุอุปกรณ์เครื่องมือลงจากรถ ในจำนวนอุปกรณ์ที่ขนส่งมาครั้งนี้มีตู้เย็นขนาดห้าคิวรวมอยู่ด้วย ตู้เย็นเครื่องนี้จะใช้เก็บแช่อาหารสำหรับเจ้าหน้าที่และนักวิจัยที่เข้า พื้นที่มาดำเนินงานวิจัยในอนาคต ซึ่งปัญหาการขาดเสบียงอาหารนับเป็นเรื่องสำคัญและเป็นหนึ่งในอุปสรรคของคณะ วิจัยต่างๆเสมอมา การมอบสนับสนุนตู้เย็นเพื่อเก็บรักษาถนอมเสบียงอาหารจะช่วยยืดระยะเวลาการ ดำเนินงานวิจัยในพื้นที่ของคณะวิจัย และนับเป็นการสนับสนุนการดำเนินงานวิจัยและพัฒนางานวิชาการของเขตฯทุ่งใหญ่ ทั้งทางตรงและทางอ้อมด้วย

หลังมื้อค่ำแล้ว ฝนก็เริ่มตกลงมาอีกครั้ง แล้วก็ตกหนักขึ้นนานสองชั่วโมงเสียงสายฝนกระทบหลังคาสังกะสีดังอื้ออึง ทำให้กังวลว่าระดับน้ำห้วยซ่งไท้จะสูงขึ้นอีกจนรถจะข้ามกลับไปไม่ได้เมื่อภารกิจเสร็จสิ้นในอีกวันมะรืนนี้ ช่างชัยกับข้าฯนอนฟังเสียงสายฝนแล้วหลับไปตั้งแต่สามทุ่ม

เช้าวันที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๔๙ ระดับน้ำในห้วยซ่งไท้สูงขึ้นกว่าเมื่อวานนี้ตามที่คาด และที่ห้วยดงวี่ระดับน้ำก็คงจะสูงท่วมหัวแล้วเช่นกันในเช้าวันนี้ เมื่อวานนี้นายอำนาจ ฝั่นเฝือ เจ้าหน้าที่หน่วยฯเซซาโว่ เดินเท้าลุยน้ำข้ามห้วยดงวี่กลับมาที่หน่วยฯมหาราชรายงานว่าระดับน้ำที่ห้วยดงวี่สูงเกือบถึงหน้าอกแล้ว

หลังมื้อเที่ยงแล้ว คณะเจ้าหน้าที่ฯช่วยกันขนย้ายอุปกรณ์และแบตเตอร์รี่ขึ้นไปติดตั้งที่อาคารโซ ล่าร์เฮาส์ แล้วทำการวางผังกำหนดตำแหน่งตั้งแผงรับพลังงานแสงอาทิตย์ และประชุมวางแผนซักซ้อมเตรียมการดำเนินงานในระยะที่ ๖ ซึ่งกำหนดจะทำการติดตั้งอุปกรณ์ระบบในปลายเดือนนี้ บ่ายวันนั้นฝนก็เริ่มตกลงมาอีกครั้ง และตกๆหยุดๆจนถึงเวลาค่ำ

คืนนั้นเป็นคืนที่มีการถ่ายทอดสดฟุตบอลโลกนัดชิงชนะเลิศ คณะเจ้าหน้าที่ฯจึงเข้านอนหลังมื้อค่ำเพื่อตื่นขึ้นรอชมการถ่ายทอดสดในช่วงดึก และนับเป็นโชคดีอีกครั้งที่อุปกรณ์รับสัญญาณดาวเทียมที่ชมรมฯได้มอบให้และติดตั้งไว้ยังทำงานได้ปรกติ คืนนั้นทุกคนจึงได้มีโอกาสชมการถ่ายทอดสดฟุตบอลโลกนัดชิงชนะเลิศเช่นเดียวกับคนอีกหลายร้อยล้านคนทั่วโลก

เช้าวันที่ ๘ กรกฎาคม ๒๕๔๙ ระดับน้ำในห้วยลดลงจากเมื่อวานแล้ว แต่ฝนก็ยังคงตกปรอยๆตั้งแต่เช้า หลังมื้อเช้าแล้วคณะเจ้าหน้าที่ฯจึงออกเดินทางกลับ แม้เส้นทางจะลื่นและเป็นอุปสรรคแต่ขากลับรถเบา การเดินทางจึงใช้เวลาน้อยลงกว่าขามา แต่อย่างไรก็ดีก็ยังคงต้องระมัดระวังเส้นทางตลอดเวลา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฤดูฝนเช่นนี้ที่เส้นทางมักเปลี่ยนไปในชั่วข้ามคืน

ระหว่างเส้นทางที่ตัดข้ามเส้นทางเดินสัตว์ป่าพบรอยตีนเสือโคร่งอยู่หลายจุด เดินสวนกันไปมา(แต่คนละเวลากัน) ขนาดรอยตีนก็แตกต่างกัน มีอยู่รอยตีนหนึ่งที่นายอำนาจ ฝั่นเฝือ เจ้าหน้าที่ทีมเสือทุ่งใหญ่ตะวันตกที่ผ่านการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการที่เขตฯห้วยขาแข้งมาแล้ววัดขนาดได้ ๑๑ เซนติเมตร นับว่ามีขนาดใหญ่มากทีเดียว

นอกจากรอยตีนเสือที่พบเห็นได้ง่ายและชัดเจนในฤดูฝนเช่นนี้แล้ว ยังพบร่องรอยการครูดและขี้เสืออยู่ในบริเวณที่พบรอยตีนเสือด้วย ซึ่งเป็นหลักฐานข้อมูลชัดเจนที่ยืนยันถึงความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์ป่าในเขตฯทุ่งใหญ่ที่รอการวิจัยจากหัวหน้าฯศักดิ์สิทธิ์ ซิ้มเจริญ และคณะเจ้าหน้าที่สถานีวิจัยสัตว์ป่าเขานางรำที่จะเริ่มงานวิจัยเสือเขตฯทุ่งใหญ่ในปลายปีนี้

ก่อนถึงหน่วยฯทิคองบริเวณหัวเขาลูกรัง คณะเจ้าหน้าที่ฯหยุดรถอีกครั้งเพื่อลงไปตรวจสอบบริเวณที่นายวิชัย ไทรสังขละกมล เจ้าหน้าที่หน่วยฯจะแกแจ้ง ให้นายอำนาจ ฝั่นเฝือทราบว่าพบร่องรอยการต่อสู้ของกระทิงและเสือโคร่ง บริเวณรอบๆกอไผ่ที่เกิดการต่อสู้กันนั้นเต็มไปด้วยรอยตีนของสัตว์ผู้ล่าและ ผู้ถูกล่า และร่องรอยถลอกปอกเปิกและหักล้มระเนระนาดของของต้นไม้ในบริเวณนั้น อย่างไรก็ดีไม่พบซากสัตว์หรือกลิ่นซากเน่าของกระทิงในบริเวณนั้นแต่อย่างใด ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่ากระทิงตัวนี้อาจรอดจากที่เกิดเหตุ แต่หากผู้ถูกล่าได้รับบาดเจ็บและหลบหนีสัตว์ผู้ล่าไปได้ ก็อาจจะไม่รอดจากกรงเล็บและเขี้ยวจากผู้ล่าที่จะต้องเดินติดตามไปด้วยความอด ทนอย่างแน่นอน

เมื่อเดินทางถึงสำนักงานเขตฯทุ่งใหญ่ในช่วงบ่ายแล้ว จึงรายงานการปฏิบัติงานแก่หัวหน้าฯเอิบ ที่ยังอยู่ปฏิบัติหน้าที่อำนวยการเข้าค่ายฝึกอบรมพี่เลี้ยงรุ่นที่ ๑๖ ของชมรมนักนิยมธรรมชาติที่มีกำหนดสามวันจำนวน ๕๐ คน และมาใช้สถานที่เขตฯทุ่งใหญ่เป็นสถานที่ฝึกอบรมฯเป็นครั้งแรก

คณะเจ้าหน้าที่ฯเดินทางผ่านห้วยลำคลองงูซึ่งมีปริมาณน้ำสูงขึ้นมากอีกสี่เมตรจะถึงท้องสะพาน น้ำป่าสีเหลืองแดงไหลเชี่ยวแรง ที่ลำห้วยอู่ล่องระดับน้ำเหลืออีกเพียงเมตรเดียวก็จะล้นตลิ่งแล้วเช่นกัน หากมีพายุฝนต่อเนื่องในช่วงนี้อีกก็น่าเป็นห่วงว่าน้ำป่าไหลหลากจะท่วมอีกเช่นปีที่ผ่านมา คณะเจ้าหน้าที่เดินทางถึงสำนักงานชมรมฯเมื่อเวลาสองทุ่มเศษ

Share this:

CONVERSATION