วันช้างไทย
โครงการ Arts for Elephants ครั้งที่ ๒
วันอาทิตย์ที่ ๑๓ มีนาคม ๒๕๕๔
เวลา ๐๘.๐๐-๑๘.๐๐  น.
ณ บริเวณริมกำแพงเมืองเก่ากาญจนบุรี ถนนปากแพรก

จากป่าสู่เมือง
รำลึก 21 ปี สืบ นาคะเสถียร
กิจกรรมรำลึกสืบ นาคะเสถียร ในวาระ 21 ปี ระหว่างวันที่ 2-4 กันยายน 2554 ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (ห้องเอนกประสงค์ชั้น 1)

งานวันรักนกเงือก
๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔

การสัมมนาทางวิชาการเรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ครั้งที่ 32
ในระหว่างวัน พฤหัสบดี ที่ 15 และ วันศุกร์ที่ 16  ธันวาคม 2554
ณ  ห้องประชุมสง่าสรรพศรี  ชั้น 3 ตึก 60 ปี วนศาสตร์    คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์

ตามที่คณะวนศาสตร์  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  ได้เดินทางผ่านมาครบรอบ 72 ปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 ของการก่อตั้งมาแล้วนั้น  จนปัจจุบันมีหลักสูตรการเรียน-การสอนที่เกี่ยวข้องด้านสัตว์ป่าตั้งแต่ระดับ ปริญญาตรี ถึงปริญญาเอก ดังนั้น ภาควิชาชีววิทยาป่าไม้ คณะวนศาสตร์ จึงได้การจัดสัมมนาวิชาการเรื่องสัตว์ป่าเมืองไทย ซึ่งเป็นการบูรณาการการเรียนการสอน การวิจัย และการบริการทางวิชาการแก่สังคมเข้าไว้ด้วยกัน  ยังสอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์ ที่ 3 กลยุทธ์ 3.2 ให้บริการวิชาการแก่สังคมด้านป่าไม้และสิ่งแวดล้อมทั้งในระดับชาติและนานา ชาติ และยุทธศาสตร์ที่ 6  กลยุทธ์ที่ 6.4 การสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านการวิจัยกับหน่วยงานภายในและต่างประเทศ อีกทั้งการจัดสัมมนานี้ ยังเป็นการพัฒนาประสิทธิภาพบุคลากร การพัฒนางานด้านการศึกษาวิจัย เพื่อการอนุรักษ์และการจัดการทรัพยากรสัตว์ป่าของประเทศ ในส่วนต่างๆ  ให้อำนวยประโยชน์ต่อสังคม และผดุงรักษาทรัพยากรสัตว์ป่าของประเทศไทยให้คงอยู่ตลอดไป

หลักการและเหตุผล

สัตว์ป่า เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สามารถทดแทนได้ในตัวเอง (Renewable resources) สามารถอำนวยประโยชน์ทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อสังคมและประเทศไทย ได้เช่นเดียวกับทรัพยากรธรรมชาติประเภทอื่นๆ   แต่ผลจากการนำทรัพยากรสัตว์ป่าของประเทศมาใช้ประโยชน์โดยขาดการจัดการบนพื้น ฐานของวิชาการ จึงส่งผลให้สัตว์ป่าได้ลดจำนวนลง และสูญพันธุ์ไปแล้ว เช่น เนื้อสมัน บางชนิดหมดไปจากธรรมชาติ เช่น  แรด  ละองละมั่ง   นกช้อนหอยใหญ่  และนกกระเรียน    จวบจนกระทั่ง ปี พ.ศ. 2503 ประเทศไทยได้ประกาศใช้ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 เพื่อเป็นแนวทางที่ใช้จัดการและคุ้มครองให้ทรัพยากรสัตว์ป่าให้เกิดประโยชน์ สูงสุดต่อประเทศ ถึงกระนั้นก็ตาม ปัญหาการคุกคามต่อการคงอยู่ของสัตว์ป่านั้นยังคงเกิดอยู่อย่างต่อเนื่อง อาทิ การสูญเสียถิ่นที่อาศัยที่เหมาะสม   อันเนื่องมาจากการขยายตัวรุกเข้าไปตั้งถิ่นฐาน การขยายพื้นที่เกษตรในพื้นที่ดินป่าไม้โดยเฉพาะในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และอุทยานแห่งชาติหลายแห่ง  การสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ในพื้นที่ธรรมชาติ  การทำลายแหล่งที่อยู่อาศัย แหล่งหากิน และแหล่งหลบภัยของสัตว์ป่า  การลักลอบล่าสัตว์ป่าโดยตรง   การลักลอบค้าสัตว์ป่าที่ผิดกฎหมาย  และการลักลอบล่าเพื่อการยังชีพของราษฎรชนบท   การทำลายสัตว์ป่าโดยทางอ้อม เช่น การระบายน้ำออกจากบึงหรือพรุ   ปัญหาการใช้ปุ๋ย สารเคมีในด้านการเกษตร และการใช้ยาปราบศัตรูพืช และถูกชะล้างลงสู่แหล่งน้ำ  ปัญหาแหล่งน้ำเน่าเสีย  เป็นต้น

โดยนัยเหตุดังกล่าวข้างต้น การพิจารณาทบทวนบทเรียนต่างๆ ที่ได้เกิดย้อนหลังไปในอดีต 50 ปีที่ผ่านมานับตั้งแต่ได้มี การออกกฎหมายเพื่อคุ้มครองสัตว์ป่า เพื่อที่อนาคตจะได้สร้างนโยบาย แนวทางปฏิบัติรวมทั้งกลไก  และฐานข้อมูลวิชาการ     และสิ่งที่สำคัญยิ่งในกลไกที่นำให้เกิดงานวิชาการ คือ การสร้างทรัพยากรบุคคลทางด้านนี้   และโดยความจำเป็นที่จะต้องมีการพัฒนาศักยภาพของบุคลให้เกิดความชำนาญในการ ดำเนินงาน และการใช้วิชาการด้านสัตว์ป่า รวมทั้งการร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และเอกชนที่เห็นความสำคัญเรื่องนี้

ในงานด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่า แหล่งที่อาศัยของสัตว์ป่า และสภาพแวดล้อมธรรมชาติ  ต้องอาศัยข้อมูลและความรู้ทางวิทยาศาสตร์ และไม่เฉพาะกับหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่งเท่านั้น ที่จะดำเนินการในเรื่องต่างๆ ดังกล่าวมาแล้วได้สัมฤทธิ์ผล   แต่ต้องอาศัยความร่วมมือและประสานการดำเนินงานวิชาการให้เป็นรูปธรรมจาก หลายๆ ฝ่ายร่วมกัน

สำหรับปีพุทธศักราช 2554 นี้ถือว่าเป็นปีมหามงคลในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระ ชนมพรรษา ๘๔ พรรษา รวมทั้งประชาคมโลกยังจัดให้เป็นปีสากลว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพด้าน ป่าไม้อีกด้วย ดังนั้นคณะวนศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในฐานะเป็นสถาบันทางวิชาการ โดยได้ทำการเปิดสอน และทำการวิจัยเกี่ยวกับศาสตร์ด้านสัตว์ป่า มานานกว่า 30 ปี  ได้ตระหนักถึงภาระความรับผิดชอบและหน้าที่เกี่ยวกับเรื่องนี้เป็นอย่างดี จึงได้จัดให้มีการสัมมนาเรื่อง สัตว์ป่าเมืองไทย ขึ้น เพื่อเป็นศูนย์กลางรวบรวมแนวความคิดต่างๆ ของนักบริหาร นักวิชาการ ผู้เกี่ยวข้อง ผู้สอน และผู้สนใจ   และเสนอต่อหน่วยงานหรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง ทำให้การดำเนินงานด้านการจัดการคุ้มครองและการอนุรักษ์สัตว์ป่ามี ประสิทธิภาพสูงสุด    โดยเห็นได้จากการจัดให้มีการสัมมนาในเรื่องสัตว์ป่าเมืองไทยมาแล้วนับ ตั้งแต่ปี 2523 เป็นต้นมา รวม 31 ครั้ง    ในแต่ละครั้งมีบุคคลต่างๆ ทั้งจากภาครัฐบาล รัฐวิสาหกิจ และเอกชน ได้เข้าร่วมประชุมและเสนอผลงาน  ปกติอยู่ในช่วงจำนวนระหว่าง 200 - 300 คนโดยมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง  ดังจะเห็นได้จากมีผู้เข้าลงทะเบียนการสัมมนาฯ ครั้งที่ 30 พ.ศ. 2552 มีผู้ลงทะเบียน 227 คน และเพิ่มเป็น 235 คน ในการสัมมนาฯ ครั้งที่ 31 พ.ศ. 2553   พร้อมทั้งได้มีการจัดพิมพ์เอกสารการสัมมนา เรื่องสัตว์ป่าเมืองไทย  และพัฒนาไปเป็นวารสารสัตว์ป่าเมืองไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534  จวบปัจจุบันวารสารนี้อยู่ในฐานข้อมูลของศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI)  และมีค่า Journal Impact Factor ตั้งแต่ปี 2551 เป็นต้นมาจวบจนกระทั่งล่าสุด ได้เป็นวารสารที่มีการค่าการอ้างอิง(Thai-Journal Citation Index  ) สูงสุดติดอันดับ 1 ใน 20 จากทั้งหมด 224 วารสารด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2553  และได้มีการจัดส่งวารสารสัตว์ป่าเมืองไทย ไปยังสถาบันการศึกษา ตลอดจนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั่วประเทศ  ซึ่งนับได้ว่าเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการดำเนินงาน การศึกษา และพัฒนาการวิจัยสัตว์ป่าทั้งทางตรงและทางอ้อม  และพร้อมๆกันกับปัจจุบันได้พัฒนาเป็น e-journal   ซึ่งผู้สนใจสามารถ download จาก Website www.jwt.thaiwildlife.org  ได้อีกทางหนึ่งด้วย

วัตถุประสงค์

1. เพื่อเสริมสร้างให้เกิดการพัฒนางานวิจัย การเรียนการสอน การพัฒนานิสิต ตลอดจนการบูรณาการภารกิจดังกล่าวเข้าไว้ด้วยกัน พัฒนาความร่วมมือด้านวิชาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภายในและภาย นอกประเทศ
2. เพื่อเสริมสร้างสิ่งจูงใจให้มีการศึกษา ค้นคว้า วิจัยที่เกี่ยวข้องทางด้านนิเวศวิทยา และประชากรสัตว์ป่า  โดยเฉพาะสัตว์ป่าที่ใกล้จะสูญพันธุ์ และสัตว์ป่าที่มีศักยภาพในเชิงเศรษฐกิจ  ซึ่งสามารถพัฒนาขึ้นใช้ประโยชน์ในสังคมให้กว้างขวางขึ้น
3.  เพื่อส่งเสริมการนำเสนอ ข้อมูล สถิติ และผลงานการศึกษาวิจัย ตรวจสอบ ติดตามผล รวมทั้งการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี่สมัยใหม่ในการศึกษาสัตว์ป่า และพื้นที่อนุรักษ์ในประเทศไทย  โดยนำผลการสัมมนาไปใช้เป็นฐานในการจัดการ
4. เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้สถาบันการศึกษา และหน่วยงานภาครัฐ และเอกชนเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพบุคลากรของประเทศในสายงานวิชาการด้าน สัตว์ป่า
5. เพื่อสนับสนุนให้ผู้เกี่ยวข้องทุกระดับ ทั้งนักบริหาร นักวิชาการ ผู้เกี่ยวข้อง และผู้สนใจทั่วไป จากหน่วยราชการ รัฐวิสาหกิจ และเอกชน ได้พบปะ ทราบความก้าวหน้า แลกเปลี่ยนข้อมูล อันนำไปสู่การประสานงาน และการร่วมมือกันอย่างใกล้ชิด  ทั้งในด้านการจัดการฟื้นฟูสัตว์ป่า และพื้นที่ธรรมชาติ   รวมทั้งการรวบรวมผลและความก้าวหน้าของการสัมมนาด้านสัตว์ป่า   เพื่อเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สำหรับเป็นแนวทางในการดำเนินงานต่อไปอย่างมีประสิทธิภาพ

เป้าหมายหลัก

เพื่อสนับสนุนให้เกิดความก้าวหน้าในการศึกษา วิจัย  การการพัฒนาความรู้ทางวิชาการด้านสัตว์ป่าของประเทศไทย    และพัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่ของประเทศไทยให้มีความรู้ และความสามารถในการวิจัย   ทิศทางที่จะดำเนินการต่อไปในอนาคต    อันจักนำไปสู่การสร้างความร่วมมือทางวิชาการ การพัฒนาความก้าวหน้าทางวิชาการ และพัฒนาบุคลากรในสายวิชาการด้านสัตว์ป่าของประเทศไทย