อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี
เนื้อที่ ประมาณ ๑.๔ ล้านไร่
เนื้อที่ประเทศไทย ๓๒๐ ล้านไร่
เนื้อที่ป่าทั้งประเทศ ๘๑ ล้านไร่ (๒๕%)

 

๑. ป่าดิบชื้น
๒. ป่าดิบแล้ง
๓. ป่าเบญจพรรณ
๔. ป่าไผ่
๕. ป่าทุ่งหญ้า
 

๑. ควายป่า
๒. สมเสร็จ
๓. แมวลายหินอ่อน
๔. เก้งหม้อ
๕. เลียงผา
๖. กวางผา
 

๑. แม่น้ำแควใหญ่
๒. แม่น้ำแควน้อย
๓. แม่น้ำรันตี

๑. คลองวังเจ้า
๒. คลองลาน
๓. แม่วงก์
๔. พุเตย
๕. เฉลิมรัตนโกสินทร์
๖. ศรีนครินทร์
๗. เอราวัณ
๘. ไทรโยค
๙. ลำคลองงู
๑๐. เขาแหลม
๑๑. ทองผาภูมิ
 

๑. ป่าอนุรักษ์ ๖ ป่า
๒. ป่าอุทยาน ๑๑ ป่า

๑. เขาสนามเพรียง
๒. สลักพระ
๓. อุ้มผาง
๔. ทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก
๕. ทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก
๖. ห้วยขาแข้ง
 

๑. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร

            ป่าทุ่งใหญ่ได้รับประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เมื่อวันที่ ๒๔ เมษายน ๒๕๑๗  
     ทำให้มีพื้นที่รวม ๒,๒๗๙,๕๐๐ ไร่ เป็นพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก
      ๑,๔๐๐,๐๐๐ ไร่ ที่เหลือเป็นพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะวันออก
 

๒. ที่ตั้ง และอาณาเขต

           ทิศเหนือจรด เขตอำเภออุ้มผาง จ.ตาก ทิศใต้จรด เขตอำเภอทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี
  ทิศตะวันออกจรด เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง จ.อุทัยธานี ทิศตะวันตกจรดประเทศเมียนม่าร์
 

๓. ลักษณะภูมิประเทศ

                     ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน ระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลเฉลี่ย
    ๘๐๐ - ๑,๒๐๐ เมตร เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่สำคัญไหลลงลำน้ำแควใหญ่ ลงสู่เขื่อนท่าทุ่งนา
     เขื่อนศรีนครินทร์
 

๔. ทรัพยากรป่าไม้

          ป่าไม้ในเขตรักษาพันธุ์ป่าทุ่งใหญ่ มีหลายลักษณะผสมผสานอยู่ แหล่งอาหารและที่หลบภัยของสัตว์ป่าเป็นอย่างดี ประกอบด้วยทุ่งหญ้า ถือว่าเป็นลักษณะเด่นของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร มีกระจายอยู่บริเวณตอนกลางของพื้นที่รวมแล้วมากกว่า ๕๐,๐๐๐ ไร่ 

         ป่าเบญจพรรณ ส่วนใหญ่ยังมีสภาพสมบูรณ์ ประกอบด้วยไม้หลายชนิด เช่น ประดู่ แดง มะโมง ตะแบก ซ่าน ป่าเต็งรัง มักจะพบในบริเวณที่หน้าดินตื้นและมีความชื้นน้อยที่พบมาก ได้แก่ เต็งรัง ประดู่ แดง มีไม้พื้นล่างจำพวกเป้งและปรงขึ้นอยู่หนาแน่น มีลักษณะแปลกไปจากที่อื่นโดยเฉพาะต้นปรงมีขนาดโตมากและมีอายุนับร้อยปี ป่าดงดิบ มักจะพบตามที่ราบลุ่มและริมห้วยมีความชื้นในดินสูง ซึ่งจะมีลักษณะทั้งดงดิบชื้นและดงดิบแล้งผสมอยู่ ไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ตะเคียน อบเชย ไม้พื้นลางเป็นหวาย ไม้ไผ่ เถาวัลย์ และพันธ์ไม้ จำพวกปาล์ม

           ป่าดงดิบเขา กระจายอยู่ตามยอดเนินเขา มีความชื้นในอากาศสูง เป็นป่าทึบซึ่งเขียวชอุ่มตลอดทั้งปีจะพบไม้จำพวกก่อต่างๆ มณฑลป่า จำปีป่า 

          การผสมผสานของทุ่งหญ้าและป่าไม้ชนิดต่างๆ ในป่าทุ่งใหญ่ทำให้มีแหล่งน้ำแหล่งอาหารและที่หลบภัยของสัตว์ป่าอย่างสมบูรณ์ จึงปรากฏว่ามีสัตว์ป่ามากทั้งชนิดและจำนวน ช้างป่า เลียงผา กระทิง เก้ง กวาง เสือโคร่ง เสือดาว ชนิดต่าง ๆ หมีควาย หมีหมาหมีคน ลิง ชนิดต่างๆ ชะนี พญากระรอก สมเสร็จ ชะมด อีเห็น หมูป่า ไก่ฟ้าพญาลอ เป็ดหงส์ เป็ดก่า นกเงือก ชนิดต่างๆ นกหัวขวานชนิดต่างๆ และนกอื่น ๆ อีกไม่น้อยกว่า ๒๘๙ ชนิด

 ๑.เป็นแหล่งทุ่งหญ้าที่กว้างใหญ่ที่สุดของพื้นที่ ทิวทัศน์ของตัวทุ่ง และทิวเขาที่ล้อมรอบสวยงามมาก

 ๒.ลำน้ำแควใหญ่ เป็นลำน้ำที่ไหลผ่านกลางพื้นที่เขตรักษาพันธ์สัตว์ป่าแห่งนี้ ลักษณะเป็นหุบเขา
      ที่มีฝั่งสูงชันประกอบด้วยผาหินสีต่างๆ มีน้ำตกจากลำห้วยสายเล็กสายน้อยตกลงสู่ลำน้ำนี้

 ๓.กิ่งแคว เป็นบริเวณแคบสุดของสายน้ำแควใหญ่ มีความกว้างประมาณ ๖ เมตร บริเวณสบดงวี่
     ขึ้นไปทางตอนบนของลำน้ำประมาณ ๒ กิโลเมตร ประกอบด้วยหินที่สวยงาม

 ๔.ลาดหญ้าบนไหล่เขาสบดงวี่ เป็นที่โล่งเตียนบนยอดเขาสูงบนเส้นทางเท้าสู่สบห้วยดงวี่
      เป็นจุดที่สวยงามแปลกตาสามารถมองเห็นแนวหุบเขา ซึ่งเป็นลำน้ำแควใหญ่

 ๕.ผาชมวิวบนเขาหม่องเผล เป็นแนวเขาหินปูนตั้งอยู่หลังทุ่งทิคาดี้ เป็นยอดเขาสูงสามารถ
      มองเห็นทุ่งต่างๆ ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร

 ๖.ช่องน้ำมุดแห่งห้วยซ่งไท้ เป็นจุดที่มีน้ำในลำห้วยซ่งไท้ซึ่งเป็นห้วยขนาดใหญ่หายลงไปในดิน 

 ๗.ทุ่งเซซาโว่ เป็นสังคมทุ่งหญ้าตั้งอยู่เส้นทางระหว่างหน่วยพิทักษ์ป่าซ่งไท้กับหน่วยพิทักษ์ป่า
      แม่กะสะ เป็นทุ่งกว้างมีลำน้ำเซซาโว่ไหลผ่าน 

 ๘.น้ำตกที่น่าสนใจ น้ำตกเซซาโว่ เป็นน้ำตกที่ไหลดิ่งลงมาจากผาสูงประมาณ ๑๐๐ เมตร น้ำตก
     ตะเคียนทองน้ำตกขนาดใหญ่ในลำห้วย ซองกาเลีย น้ำตกปากห้วยคือ ในลำห้วยคือ
     สูงประมาณ ๑๐๐ เมตร

 ๙.หนองหม่องดง เป็นหนองน้ำใหญ่กลางทุ่งหมองดงเป็นที่รวมของนกน้ำหลายชนิด ตั้งอยู่ห่าง
      จากหน่วยพิทักษ์ป่าแม่กะสะ ประมาณ ๑.๕ กม.

 ๑๐.ยอดไถ่ผะ เป็นยอดเขา สูงสุดของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร จุดสูงสุดมีความสูง
        ถึง ๑,๘๓๑ เมตร จากระดับน้ำทะเลสังคมพืชบนยอดเขานี้เป็นป่าดงดิบเขาที่สวยงามมาก

 ๑๑.ลำน้ำสุริยะ เป็นลำน้ำที่ไหลดินแดนพม่า ตอนปลายของลำน้ำนี้เขตรักษาพันธ์สัตว์ป่า
       ทุ่งใหญ่นเรศวร มีวังน้ำและน้ำตกที่สวยงามหลายแห่ง

 ๑๒.มรดกโลกทางธรรมชาติการประชุมพิจารณาคัดเลือกแหล่งมรดกโลก ปี พ.ศ. ๒๕๓๔ ณ
         ประเทศตูนีเซียปรากฏว่าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร-ห้วยขาแข้ง ได้รับประกาศ
         เป็นมรดกโลกเนื่องจากได้ผ่านเกณฑ์พิจารณาถึง ๔ ข้อ

 ๑.มีความดีเด่นเป็นเลิศในด้านวิวัฒนาการทางชีวภาพ- ชีวาลัยเป็นพิเศษของโลกเพราะประกอบด้วย
     ระบบนิเวศวิทยาทั้ง ๔ ภูมิภาค คือ   ภูมิภาคซุนเดอิก (sundeic) ภูมิภาคอินโดเบอร์มิส
  (indo - Burmese)ภูมิภาคอินโด- ไชนิส (Indo-chinese) และภูมิภาคไซโน- หิมาลายัน ( Sino- Himalayan)

 ๒.เป็นแหล่งธรรมชาติพิเศษที่เป็นต้นน้ำสำคัญหลายสายของไทย

 ๓.เป็นแหล่งพันธุ์กรรมของพืชและสัตว์หลากชนิด โดยมีสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ถึง ๒๘ ชนิด

 ๔.เป็นแหล่งหลักฐานแสดงการเปลี่ยนแปลงสภาพธรรมชาติของโลกในยุค ต่างๆ เช่น
       ยุคน้ำแข็ง เป็นต้น
 

ทินวย

ทิคอง

มหาราช

แม่กะสะ

จะแก

สะเนพ่อง

เกาะสะเดิ่ง

ทิไล่ป้า

เกิงสะดา

ซองกาเลีย

ตะเคียนทอง

ทิขุ

ทิพุผ่อง

ลำเขางู

ห้วยคือ

เดอลู

ลังกา

สาละวะ

สุริยะ

พุจือ

เซซาโว่

๑.กองม่องทะ

๒.ลังกา

๓.พุจือ

๔.มหาราช

๕.ปราการทางน้ำ องทั่ง - ห้วยคือ

๑.ไล่โว่

 ๒.ทิคองล่าง

๑.ลำคลองู

๑.เขาแปดร้อย

 ๒.น้ำโจน

 ๓.กองช่อง

 ๔. ซองพาล่า

ประวัติ
ผู้พิทักษ์ป่า
หน่วยพิทักษ์ป่า
กฏระเบียบในการเข้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ข้อมูลทั่วไปของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร
รายชื่อผู้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร
 

จิตวิญญาณ  ผู้พิทักษ์  ป่าทุ่งใหญ่
รักษาไว้  ผืนป่า  ให้ลูกหลาน
สรรพสัตว์  ทุกชีวิต  พ้นภัยพาล
มั่นสืบสาน  ปณิธาน  เพื่อผองไทย
 

๒๕๔๙

๒๕๔๘

๒๕๔๗

๒๕๔๖

๒๕๔๕

๒๕๔๔

๒๕๔๓

๒๕๔๒

๒๕๔๑

๒๕๔๐

๒๕๓๙

๒๕๓๘